Đề cương ôn tập Tiếng Việt 4 - Tuần 6-10

 Tuần 6
 MỤC TIÊU: 
  Rèn kĩ năng đọc – hiểu. Tìm hiểu cách viết bài văn kể lại một 
  Luyện tập về động từ câu chuyện 
 Bài 1: Đọc thầm câu chuyện sau: 
 Những trang sách đầu tiên 
 Ngoài những buổi lên lớp, về nhà Cung rất chăm đọc sách, 
 chẳng bao lâu Cung đã đọc hết sách dành cho người lớn như: "Tứ 
 thư", "Ngũ kinh". Những trang sách của các bậc tiền bối đã giúp cho 
 Nguyễn Sinh Cung hiểu được nhiều điều. 
 Bên cạnh những lời dạy của cổ nhân trong kinh thư, có lẽ còn có 
 những trang sách từ cuộc đời hiện tại đầy xót đau trên quê hương đã 
 dạy Nguyễn Sinh Cung biết phải làm gì và bài học làm người có ích 
 mà Nguyễn Sinh Cung đã nhận thấy để tự răn mình là: Trong lúc 
 quê hương đất nước đang rên xiết bởi gông xiềng nô lệ, thì một 
 đấng nam nhi không thể lấy văn chương làm con đường tiến thân, 
 không nên chỉ biết lo cuộc sống của riêng mình. 
 Vậy là trong tâm trí của cậu bé Làng Sen đã sớm xuất hiện tình 
 yêu quê hương, để từ đó hình thành tình yêu Tổ quốc. 
 Theo Trần Viết Lưu 
 Khoanh vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng hoặc làm theo yêu cầu 
dưới đây: 
1. Chi tiết nào trong bài cho ta biết Nguyễn Sinh Cung rất ham học. 
A. Những trang sách của các bậc tiền bối đã giúp cho Nguyễn Sinh Cung 
hiểu được nhiều điều. 
B. Nguyễn Sinh Cung còn học từ cuộc sống, từ người thân 
C. Những trang sách từ cuộc đời hiện tại 
D. Ngoài những buổi lên lớp, về nhà Cung rất chăm đọc sách. chẳng bao lâu 
Cung đã đọc hết sách dành cho người lớn như: "Tứ Thư", "Ngũ kinh" 
 1 2. Ngoài việc học trên lớp, học sách người lớn, Nguyễn Sinh Cung còn 
học ở đâu? 
A. Học từ cuộc sống thiên nhiên. 
B. Học từ cuộc đời hiện tại đầy xót đau trên quê hương. 
C. Học từ người thân như bố, mẹ 
D. Học ở trên sách báo 
3. Nhân vật Nguyễn Sinh Cung trong câu chuyện là ai? 
A. Anh Kim Đồng. B. Lê Quý Đôn. C. Bác Hồ. D. Nguyễn Hiền 
4. Dòng nào dưới đây là nhóm các từ đồng nghĩa? 
A. lung linh, long lanh, lóng lánh, mênh mông. 
B. vắng vẻ, hiu quạnh, vắng ngắt, lung linh. 
C. bao la, mênh mông, thênh thang, bát ngát. 
D. thênh thang, bát ngát, vắng ngắt, mênh mông. 
5. Trong câu: "Những trang sách của các bậc tiền bối đã giúp cho 
Nguyễn Sinh Cung hiểu được nhiều điều". Từ tiền bối thuộc từ loại: 
A. Danh từ B. Động từ C. Tính từ D. Danh từ riêng 
6. Trong lúc quê hương đất nước đang rên xiết bởi gông xiềng nô lệ, 
Nguyễn Sinh Cung đã tự răn mình điều gì? Em hãy viết câu trả lời ngắn 
của mình vào chỗ chấm. 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
Bài 2: Tìm động từ trong ngoặc đơn điền vào chỗ chấm thích hợp trong 
đoạn văn, đoạn thơ sau: 
 (bay, mơ, nhìn) (đốt, tra, bắc) 
 Em . làm mây trắng Trên nương, mỗi người một việc, người 
 ..khắp nẻo trời cao lớn thì đánh trâu ra cày. Các cụ già 
 non sông gấm vóc nhặt cỏ, lá. Mấy chú bé đi tìm chỗ 
 Quê mình đẹp biết bao. ven suối để .bếp thổi cơm. Các bà 
 mẹ cúi lom khom ngô. 
 2 Bài 3: Tìm một động từ thích hợp với mỗi tranh sau: 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 Bài 4: Đặt câu với một động từ em tìm được ở bài tập 3. 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 Bài 5: Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi: 
 Trong những câu chuyện đã học, em thích nhất là câu chuyện Cây khế. 
 Cây khế là một câu chuyện cổ tích của nước ta mang trong mình bài học 
 ý nghĩa. Chuyện kể về hai anh em ruột nhưng có tính cách trái ngược 
 nhau. Người anh tham lam, lười biếng bao nhiêu thì người em hiền lành, 
 chăm chỉ bấy nhiêu. 
 Sau khi cha mất, người anh chia cho em mình một cây khế già và một 
 túp lều tranh rồi lấy hết gia sản. Người em ở lều tranh chăm chỉ làm lụng 
 mỗi ngày và chăm sóc cây khế. Năm đó khế ra trái rất sai và ngọt nên có 
 chim lạ đến ăn. Thấy người em than thở vất vả, chim hứa ăn khế sẽ trả 
 vàng. Và chở người em ra đảo lấy vàng về. Nhờ đó, người em trở nên giàu 
 sang. Biết chuyện, người anh xin đổi gia tài lấy cây khế của em, rồi bắt 
 chước em than thở với chim. Tuy nhiên do tham lam, hắn may cái túi lớn 
 gấp bốn lần chim dặn và lấy quá nhiều vàng khiến chim không chở nổi. 
 Trên đường về lại gặp bão lớn, thế là hắn cùng số vàng đó rơi xuống biển 
 sâu. 
 Câu chuyện đã dạy cho em bài học về lòng trung thực và sự chăm chỉ 
 trong cuộc sống. Nếu có tính tham lam, gian dối thì sẽ có kết thúc bi kịch 
 như người anh mà thôi. 
 3 a. Tìm phần mở bài, thân bài, kết bài. Nêu nội dung từng phần. 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
b. Trong bài văn, câu chuyện được kể theo cách nào? 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
c. Dựa vào câu chuyện trong phần thân bài, viết tiếp diễn biến của các sự 
việc dưới đây: 
 Sự việc 1 Sự việc 2 
 Bối cảnh: Sau khi người Bối cảnh: Khi người em trở 
 cha mất. nên giàu sang và người anh 
 biết chuyện. 
 Diễn biến: 
 . Diễn biến: 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . 
 . .. 
 . 
 . 
 . 
 4 Tuần 7
 MỤC TIÊU: 
  Rèn kĩ năng đọc – hiểu. Luyện tập về động từ 
  Mở bài, kết bài cho bài văn Lập dàn ý cho bài văn kể lại một câu 
 kể lại một câu chuyện chuyện 
 TRUY TÌM KHO BÁU 
Chặng 1: Chuẩ n bị dụng cụ 
 Đọc thầm câu chuyện sau: 
 Một chuyến đi xa 
 Một người cha dẫn một người con trai đi cắm trại ở một vùng quê 
 để cậu bé hiểu được cuộc sống bình dị của những người ở đó. Hai 
 cha con họ sống chung với gia đình nông dân. Trên đường về, người 
 cha hỏi: “Con thấy chuyến đi thế nào?” 
 - Tuyệt lắm cha ạ! – Cậu bé đáp. 
 - Vậy con đã học được gì từ chuyến đi này? – Người cha hỏi tiếp. 
 - Ở nhà, chúng ta chỉ có một con chó, còn mọi người ở đây thì có tới 
 bốn. Chúng ta chỉ có một hồ bơi trong vườn, còn họ có cả một dòng 
 sông. Chúng ta thắp sáng bằng những bóng đèn điện, còn họ đêm 
 đến lại có rất nhiều ngôi sao tỏa sáng. Nhà mình có những cửa sổ 
 nhưng họ có cả một bầu trời bao la. Cảm ơn cha đã cho con thấy 
 cuộc sống bên ngoài rộng mở và đẹp làm sao! 
 Quang Kiệt 
 Khoanh vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng hoặc làm theo yêu cầu 
dưới đây: 
1. Người cha trong câu chuyện đã đưa con trai đi đâu? 
A. Đi đến vùng biển. C. Đi đến vùng rừng núi. 
B. Đi về một vùng quê. D. Một thành phố khác. 
2. Họ đã sống ở đâu trong thời gian đó? 
A. Trong nhà nghỉ. C. Trong nhà một người nông dân. 
B. Trong một túp lều D. Trong khách sạn. 
 5 3. Người con trai thấy cuộc sống của người nông dân như thế nào? 
A. Những người nông dân thật nghèo, nhà ở của họ không có hồ bơi và đèn 
điện. 
B. Những người nông dân sống thật nghèo nàn và bình dị. Họ thường nuôi 
nhiều chó trong nhà. 
C. Những người nông dân có cuộc sống thật tươi đẹp, gần gũi với thiên nhiên 
và không gian bao la. 
D. Những người nông dân thật giàu có. 
4. Em thích ở thành phố hay vùng quê hơn? Vì sao? 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
Chặng 2: Vượt qua ngọn hải đăng 
Tìm các động từ phù hợp với các nhóm sau: 
 Chỉ tình cảm, cảm xúc Chỉ hoạt động trong 
 với người thân trường học 
 . ... . ... 
 . . 
 . . 
 . . 
 . . 
 . . 
 . . 
Chặng 3: Hang đá bí ẩn 
 a. Cho biết mỗi đoạn mở 
 bài sau đây thuộc kiểu mở 
 Trong các câu chuyện mà em đã từng bài nào? 
 được đọc, câu chuyện em thích nhất chính 
 là truyện cổ tích Thạch Sanh. 
 Mở bài 
 6 
Từ thuở còn thơ bé, ta đã được nghe bao câu 
chuyện kể của bà, của mẹ về lịch sử hào hùng, 
về những truyền thuyết ly kỳ. Và có lẽ ai khi ấy 
cũng mang trong mình niềm tự hào và ngưỡng 
mộ những vị anh hùng trong truyền thuyết của Mở bài 
dân tộc. Trong đó, em thích nhất là câu chuyện 
về một trong những vị "Tứ bất tử" trong tín 
ngưỡng tâm linh người Việt - Thánh Gióng. 
M ng k cho em nghe nhi u truy n c tích. 
 ẹ thườ ể ề ệ ổ 
Mỗi chuyện mẹ kể đều lung linh ánh sáng huyền 
ảo, li kì, rực rỡ sắc màu của hoa lá, lấp lánh ánh 
bảy sắc cầu vồng. Truyện lí thú đáng yêu như 
truyện “Chú mèo đi hia”, truyện hiền hậu như Mở bài 
truyện "Tấm Cám ”, truyện cảm động và sâu sắc 
mà em thích nhất là "Truyện kể về cây hoa 
hồng". 
Cây tre trăm đốt là một câu chuyện cổ tích rất hay 
 c nhi i yêu thích. n 
và đượ ều ngườ Đó cũng là truyệ Mở bài 
để lại cho em nhiều ấn tượng. 
b. Cho biết mỗi đoạn kết bài dưới đây thuộc kiểu kết bài nào? 
Em rất yêu thích câu chuyện Rùa và Thỏ. Câu 
chuyện dạy em phải có tính kiên trì, chịu khó 
 Kết bài 
trong mọi công việc dù là việc nhỏ. 
Em cũng yêu mẹ em như chàng trai trong truyện. 
Em yêu những câu chuyện cổ tích mẹ kể hoài 
không hết. Em hạnh phúc vì luôn có mẹ bên cạnh. 
Vào ngày Quốc tế Phụ nữ mùng Tám tháng Ba, 
ngày c a M , sinh nh t m , em luôn kính t ng m 
 ủ ẹ ậ ẹ ặ ẹ Kết bài 
một đóa hoa hồng đỏ thắm và chùm điểm mười 
của em. Mẹ em lại kể em nghe chuyện về cây hoa 
hồng mà em nghe không bao giờ chán. 
 7 
Qua truyện cổ tích Tấm Cám em càng hiểu hơn 
câu nói của dân gian “Ở hiền thì lại gặp hiền - Kết bài 
Người ngay thì được Phật, Tiên độ trì”. 
Câu chuyện Cây khế để lại cho người đọc nhiều 
bài học sâu sắc. Câu chuyện đã dạy cho em bài 
h ọc về lòng trung thực và sự chăm chỉ trong cuộc 
sống. Nếu có tính tham lam, gian dối thì sẽ có kết Kết bài 
thúc bi kịch như người anh mà thôi. 
 Chặng 4: Tìm kho báu 
 Lập dàn ý cho bài văn kể lại một câu chuyện mà em yêu thích. 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 8 
 Tuần 8
 MỤC TIÊU: 
  Rèn kĩ năng đọc – hiểu. Viết bài văn kể lại một câu 
  Cách dùng và công dụng của từ điển chuyện 
Bài 1: Đọc thầm câu chuyện sau: 
 Gấu bông Các-men 
 Ba năm trước, Át-li, con gái tôi bị ung thư. Sau cuộc đại phẫu thuật, con 
bé trở nên nhút nhát và đầy nghi ngại với thế giới xung quanh. Một hôm, khi 
chúng tôi đang cùng xem chương trình ti vi về một phóng viên đã đi vòng 
quanh nước Mĩ bằng cách đi nhờ xe. Át-li bỗng thốt lên: “Con ước gì có thể 
làm được như vậy!”. Tôi nhìn vào đôi mắt với ánh lửa nhiệt tình của con gái và 
chợt nhớ đến con gấu bông Các-men của Át-li. Tại sao không để cho Các-
men thay Át-li đi vòng quanh nước Mĩ? 
 Chúng tôi mua cho Các-men một cuốn sổ xinh xắn để làm nhật kí hành 
trình và Át-li viết vào trang đầu tiên trong cuốn nhật kí hành trình của Các-
men: 
 “Tên tôi là Át-li và tôi mới lên mười. Tôi xem trên ti vi thấy có một phóng 
viên đi vòng quanh nước Mĩ bằng cách đi nhờ xe. Tôi rất muốn làm được như 
vậy, nhưng bố mẹ tôi không đồng ý. Tôi muốn gấu bông Các-men thay tôi 
làm điều đó. Tiếc là nó không thể tự đi được, bạn có thể giúp nó được 
không?.... Hãy để Các-men đi cùng bạn và hãy bảo vệ nó. Tôi sẽ nhớ Các-
men nhiều lắm. 
 Những người bạn mới. Các-men và Át-li.” 
 Đến khoảng giữa tháng Chín, Các-men trở về nhà trong một cái hộp đóng 
dấu bưu điện Ha-oai. Cái hộp đựng đầy vật lưu niệm của những vùng đất 
Các-men đã tới và những con người nó gặp. Một cái mũ rơm vùng Guy-con-
sin. Một cái vòng của người da đỏ vùng Che-ro-ki. Một bức ảnh chụp chung 
với chuột Míc-ki. Một bức ảnh nữa chụp Các-men đang bơi ở một bể bơi A-ri-
dô-na. Các-men đã đi tới mười sáu bang, kể cả Ha-oai. 
 Nhưng Các-men đã mang về nhà còn nhiều hơn thế, nó còn trở về với 
những người bạn. Những người bạn mà một cô bé mười tuổi sống ở vùng 
nông thôn I-ô-goa như Át-li đáng lẽ không bao giờ có cơ hội gặp mặt. 
 (Ma-ri-ta I-guyn) 
 9 Khoanh vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng hoặc làm theo yêu cầu 
dưới đây: 
1. Át-li mong muốn điều gì khi xem chương trình ti vi? 
A. Được đi vòng quanh nước Mĩ như người phóng viên trên ti vi 
B. Được bố mẹ đưa đi dạo quanh chơi quanh nước Mĩ cùng với gấu bông 
C. Được đi nhờ xe để đến chơi với các bạn khắp nơi trên thế giới 
D. Được bố mẹ cho đi du lịch vòng quanh thế giới cùng chú gấu bông 
2. Át-li làm thế nào để thực hiện được mong muốn của mình? 
A. Xin bố mẹ cho mình tự do dạo quanh nước Mĩ bằng cách đi nhờ xe 
B. Cùng với gấu bông Các-men đi nhờ xe để dạo quanh nước Mĩ 
C. Nhờ bố đưa Các-men đi vòng quanh nước Mĩ 
D. Cho gấu bông Các-men thay mình đi nhờ xe dạo quanh nước Mĩ 
3. Dòng nào dưới đây nêu đúng và đủ những vật lưu niệm mà gấu bông 
Các-men đem về cho Át-li? 
A. Cái hộp đóng dấu bưu điện Ha-oai, mũ rơm vùng Guy-con-sin, cái vòng 
của người da đỏ vùng Che-ro-ki, ảnh chụp bể bơi A-ri-dô-na. 
B. Mũ rơm vùng Guy-con-sin, cái vòng của người da đỏ vùng Che-ro-ki, ảnh 
chụp với chuột Mic-ki và chụp ở bể bơi A-ri-dô-na. 
C. Cái vòng của người da đỏ vùng Che-ro-ki, bức ảnh chụp chung với chuột 
Míc-ki, ảnh chụp Các-men đang bơi ở bể bơi ở A-ri-dô-na. 
D. Cái hộp đóng dấu bưu điện Ha-oai, mũ rơm vùng Guy-con-sin, ảnh chụp 
Các-men đang bơi ở bể bơi ở A-ri-dô-na. 
4. Em hiểu “những người bạn” trong câu “Nhưng Các-men đã mang về 
nhà còn nhiều hơn thế, nó còn trở về với những người bạn” là ai? 
A. Là những người theo Các-men về nhà sau chuyến vòng quanh nước Mĩ 
B. Là những món quà mà mọi người gửi Các-men đem về. 
C. Là những người Các-men gặp gỡ trên đường đi vòng quanh nước Mĩ 
D. Là những người bạn tốt bụng đã đưa Các-men đi vòng quanh nước Mĩ 
5. Câu chuyện để lại cho em suy nghĩ gì? 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
Bài 2: Hãy đánh số từ 1 đến 4 vào ô trống để được các bước tìm nghĩa 
của từ “niềm tin” trong từ điển Tiếng Việt 
 Tim từ niềm tin. 
 - Tìm tiếng niềm 
 - Tìm tiếng đứng sau niềm: niềm + tin -> niềm tin. 
 Đọc ví dụ để hiểu thêm nghĩa và cách dùng. 
 10 Tìm mục chữ N trong từ điển. 
 Đọc nghĩa của từ niềm tin. 
Bài 3: Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống để được câu văn nêu đúng 
công dụng của từ điển. 
 Từ điển có công dụng cung cấp về từ loại (danh từ, 
động từ, tính từ) và giúp chúng ta hiểu . của từ đó, ngoài 
ra, nó còn cung cấp cách từ thông qua các .. . 
Bài 4: Dựa vào dàn ý đã lập tuần trước, em hãy viết bài văn kể lại một câu 
chuyện mà em yêu thích (em đã đọc hoặc đã nghe). 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 11 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 12 
 Tu n 9
 ầ 
 MỤC TIÊU: 
  Rèn kĩ năng đọc – hiểu. Ôn tập câu chủ đề của đoạn văn 
  Ôn tập danh từ chung, danh  Viết bài văn thuật lại một kỉ niệm 
 từ riêng. Động từ đáng nhớ đối với em 
Bài 1: Đọc thầm câu chuyện sau: 
 Cá Chép hóa Rồng 
 Chuyện kể ngày xưa, vào mùa hạn hán, những cánh đồng, con sông đều 
trở nên khô cằn, nứt nẻ, các con vật sống rất khổ sở vì thiếu nước. 
 Một hôm, mẹ con nhà Cóc dắt díu nhau đi tìm nước. Trên đường đi, các 
con vật thấy Cóc liền bảo hãy nghiến răng để trời ban mưa xuống cho vạn vật 
đỡ khổ. Cóc mẹ buồn rầu trả lời: “Đã nghiến đến trẹo cả quai hàm mà không 
thấy trời mưa” Những lời than vãn của muôn loài đến tai Ngọc Hoàng. Cảm 
thương, Ngọc Hoàng liền truyền lệnh cho Long Vương tổ chức một cuộc thi 
vượt vũ môn. Thí sinh nào ba lần vượt vũ môn thành công sẽ được ban phép 
hóa Rồng, phun nước làm mưa giúp muôn loài. 
 Khi cuộc đua được loan báo, các con 
 vật Tôm, Rùa, Cá, Ếch, rất náo nức. Tuy 
 nhiên, trong số đó chỉ có anh em nhà Cá 
 Chép là siêng năng chăm chỉ, mỗi ngày họ 
 bỏ nhiều thời gian và công sức để luyện 
 tập nhảy cao, nhảy xa. Trong khi đó các 
 con vật khác chỉ mải mê chơi. Đến ngày thi 
 đấu, hầu hết các con vật đều không vượt 
 qua được vũ môn đầu tiên. Chỉ riêng Cá 
 Chép, nhờ chăm chỉ luyện tập và quyết 
tâm vượt khó nên đã ba lần vượt vũ môn thành công, trở thành Rồng – một 
con vật linh thiêng, giúp muôn loài thoát khỏi nạn hạn hán và được mọi người 
kính trọng. 
 (Thúy Bình) 
 13 Khoanh vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng hoặc làm theo yêu cầu 
dưới đây: 
1. Ngọc Hoàng tổ chức cuộc thi vượt vũ môn nhằm mục đích gì? 
A. Để muôn loài không than vãn vì thiếu chỗ thi thố tài năng 
B. Để chọn con vật được phép hóa Rồng, phun nước làm mưa 
C. Để chọn loài vật thay Cóc gọi trời làm mưa xuống trần gian 
D. Để xem ai là người giỏi nhất 
2. Vì sao chỉ có Cá Chép ba lần vượt qua được vũ môn? 
A. Vì Cá Chép chăm chỉ luyện tập và quyết tâm vượt khó 
B. Vì các con vật khác chỉ mê chơi, chưa quyết tâm luyện tập 
C. Vì Cá Chép gặp may mắn 
D. Vì Cá Chép có lợi thế vượt vũ môn so với các loài vật khác 
3. Nhân vật Cá Chép trong câu chuyện tượng trưng cho điều gì? 
A. Sức khỏe phi thường B. May mắn 
C. Tài năng và sự khéo léo D. Lòng quyết tâm và sự kiên trì 
4. Câu tục ngữ nào dưới đây nói đúng ý nghĩa câu chuyện? 
A. Có bột mới gột nên hồ B. Có chí thì nên 
C. Chớ thấy sóng cả mà rã tay chèo D. Thất bại là mẹ thành công 
5. Em học được điều gì ở nhân vật Cá Chép trong câu chuyện? 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
Bài 2: Hãy tìm trong bài đọc trên: 
 5 danh từ chung 5 danh từ riêng 
 . . . . 
 . .. . . 
 . .. . . 
 . .. . 
 . .. . 
 14 Bài 3: Tìm và gạch chân câu chủ đề trong mỗi đoạn văn sau: 
 Cậu bé Tích Chu là câu chuyện kể về một 
cậu bé vừa đáng khen vừa đáng trách, tuy 
nhiên cậu đã biết ân hận và sửa sai. Cậu bé 
Tích Chu vì ba mẹ mất sớm nên sống cùng với 
người bà của mình. Vì quá ham chơi, cậu bỏ 
mặc người bà bị bệnh của mình. Bà của cậu hóa thành chim và bay lên trời. 
Khi biết mình đã sai, cậu khóc òa và được một bà Tiên chỉ dẫn cách cứu bà 
trở lại. Mặc dù đường đi qua thử thách rất khó khăn và nguy hiểm nhưng cậu 
vẫn không ngần ngại. Cuối cùng, bà đã trở lại thành người và từ đó cậu luôn 
hết lòng yêu thương bà. 
 Sự tích quả dưa hấu gắn liền với hình ảnh Mai An Tiêm là một hoàng tử 
được vua yêu thương hết mực, cũng là người không ngừng cố gắng và nỗ 
lực. Vì cho rằng “của biếu là của lo, của cho là của nợ”, nhà vua đã cho đày 
cả gia đình chàng ra đảo hoang. Với sự thông minh, tháo vát, Mai An Tiêm đã 
tìm thấy và trồng được một loại quả có vỏ 
xanh thẫm, ruột đỏ tươi mọng nước, v ị ngọt, 
thơm mát. Chàng đổi loại quả này lấy gạo và 
muối cho cả gia đình. Vua rất ngạc nhiên và 
khâm phục tinh thần của Mai An Tiêm nên cho 
đón gia đình chàng về. Từ đó loại quả này trở 
thành phần không thể thiếu trong đời sống của 
người Việt Nam. 
 Anh tiều phu nghèo nọ chỉ có một chiếc rìu bằng sắt là tài sản quý giá 
nhất. Trong một lần đi đốn củi, anh vô tình làm rơi chiếc rìu xuống sông và 
không thể tìm thấy. Mặc dù nhận được sự giúp đỡ của Bụt và có thể lấy được 
cây rìu bằng vàng và bạc, thế nhưng anh vẫn chọn trung thực, chỉ nhận cây 
 rìu bằng sắt vốn thuộc về mình. Bụt đã 
 quyết định tặng cả cây rìu bằng vàng và 
 bạc cho anh vì sự thật thà. Anh tiều phu 
 nghèo trong câu chuyện “Ba lưỡi rìu” là 
 một người có phẩm chất trung thực, thật 
 thà nên anh đã gặp may mắn. 
 15 Bài 4: Viết bài văn thuật lại một kỉ niệm đáng nhớ đối với em. 
Gợi ý: 
 Nêu thời gian, địa điểm mà kỉ niệm đó diễn ra. 
 Thuật lại kỉ niệm theo trình tự 
 Cảm xúc, suy nghĩ của em về kỉ niệm đó? 
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 16 
 Tu n 10
 ầ 
 MỤC TIÊU: 
  Rèn kĩ năng đọc – hiểu. 
 Tìm ý cho đoạn văn tưởng tượng 
  Biện pháp nhân hóa 
 KHÁM PHÁ CÁC VÌ SAO 
Chặng 1: Khám phá sao Hỏa 
 Đọc thầm câu chuyện sau: 
 “Phát minh” từ rãnh nước 
 Nhà nghèo, đi làm thuê nhổ cỏ, cắt lúa nhiều hơn ngồi học, thế mà “đùng 
một cái”, Lê Thế Trung (lớp 11 M3, trường Trung học phổ thông Mỹ Hưng, 
huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng) đoạt giải Nhì Quốc gia cuộc thi “Cải thiện việc 
sử dụng và bảo vệ nguồn nước”. Tin ấy đã làm xôn xao không chỉ ở một xã 
vùng sâu. Chính cái tính “gặp cái lạ thì thắc mắc, tìm hiểu” đã giúp Trung 
đoạt giải Nhì trong cuộc thi cấp quốc gia này. 
 Nhà dì của Trung nuôi trên cả chục con heo, mỗi lần qua cắt rau muống 
cho heo ăn, Trung để ý thấy rãnh nước cạnh chuồng heo nhà dì ít hôi và 
trong hơn nhiều so với rãnh nước cạnh chuồng heo nhà mình, mặc dù số 
lượng heo nhà dì gấp hàng chục lần heo nhà Trung. Quan sát, Trung thấy 
nguyên nhân dẫn tới điều khác nhau này chính là rãnh nước nhà dì có rất 
nhiều cây thủy trúc và rau trai, còn rãnh nước nhà mình thì không. Trung tức 
khắc trồng cây thủy trúc và rau trai ở rãnh nước nhà mình. Thực tế đã chứng 
minh những điều Trung nghi ngờ là đúng. Để kiểm chứng một lần nữa cho 
chắc ăn, Trung mượn trường một số dụng cụ thí nghiệm. Đúng một tuần, 
Trung hồi hộp kiểm tra kết quả, và “nhà nghiên cứu” rất vui mừng với kết quả 
thu được. Trung nghĩ, hiện diện tích nuôi trồng thủy sản ở Đồng bằng sông 
Cửu Long rất lớn, nếu đem những điều mình đã khám phá ứng dụng vào 
cuộc sống thì sẽ giải quyết được vấn đề ô nhiễm môi trường. Trung làm một 
bể chứa nước thải và bể này được hút bùn định kì. Nước thải sẽ chảy ra 
mương trồng rau dừa, rau ngổ, sau đó tiếp tục sang mương trồng thủy trúc, 
rau trai trước khi đổ ra sông... 
 Từ thành công ở nhà mình, Trung đi phổ biến cho bà con ở khắp xã để 
mọi người làm theo. Cùng lúc đó, Trung hay tin Sở Khoa học và Công nghệ 
tỉnh Sóc Trăng tổ chức cuộc thi nên đã gửi đề tài “Dùng thủy trúc, rau trai xử lí 
nước thải trong sinh hoạt” dự thi. Và đề tài của cậu đã đoạt giải Nhất.Trung 
tâm sự: “Cuộc sống xung quanh mình có rất nhiều cái hay, cái lạ. Trung sẽ cố 
gắng tìm tòi, “giải mã” những điều đó để phục vụ cho cuộc sống. Trung sẽ cố 
 17 gắng học để trở thành một kĩ sư nông nghiệp, đem những điều mình đã học 
 để giúp bà con nông dân quê mình” 
 Thúy Nhung 
 Khoanh vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng hoặc làm theo yêu cầu 
 dưới đây: 
 1. Do đâu, Trung nảy sinh ý tưởng “Dùng thủy trúc, rau trai xử lí nước 
 thải trong sinh hoạt” ? 
 A. Do quan sát rãnh nước thải nuôi heo của nhà dì và nhà mình. 
 B. Do cuộc thi “Cải thiện việc sử dụng và bảo vệ nguồn nước” phát động. 
 C. Do dì bạn ấy gợi ý. 
 D. Do gia đình bạn ấy gợi ý. 
 2. Trước khi đi phổ biến cho bà con trong xã làm theo, Trung đã làm thử 
 mấy lần? 
 A. Một lần, đó là lần ..... . ... 
 B. Hai lần, đó là lần ..... . 
 C. Ba lần, đó là lần .... 
 D. Bốn lần, đó là lần . 
 3. Điều gì là nguyên nhân chính giúp Trung có được thành công ? 
 A. Học giỏi. 
 B. Nhờ nhà bạn nuôi heo. 
 C. Có nhiều thời gian làm thí nghiệm, có thực tế quan sát. 
 D. Có tính “ gặp cái gì lạ thì thắc mắc, tìm hiểu ”. 
 4. Qua câu chuyện, em học tập được điều gì ở bạn Trung? 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 Chặng 2: Khám phá sao Thổ 
Tìm những sự vật được nhân hóa và các từ ngữ thể hiện biệp pháp nhân 
hóa trong bài thơ sau rồi điền vào bảng: 
 Buổi sáng nhà em 
 Ông trời nổi lửa đằng đông 
 Bà sân vấn chiếc khăn hồng đẹp thay 
 Bố em xách điếu đi cày 
 Mẹ em tát nước, nắng đầy trong khau 
 Cậu mèo đã dậy từ lâu 
 Cái tay rửa mặt, cái đầu nghiêng nghiêng 
 Mụ gà cục tác như điên 
 18 Làm thằng gà trống huyên thuyên một hồi 
 Cái na đã tỉnh giấc rồi 
 Đàn chuối đứng vỗ tay cười, vui sao! 
 Chị tre chải tóc bên ao 
 Nàng mây áo trắng ghé vào soi gương 
 Bác nồi đồng hát bùng boong 
 Bà chổi loẹt quẹt lom khom trong nhà 
 Trần Đăng Khoa 
Tên sự vật được Từ ngữ dùng để gọi sự vật Từ ngữ dùng để tả sự 
 nhân hóa như gọi người vật như tả người 
 Chặng 3: Khám phá sao Kim, sao Thủy 
 Dùng biện pháp nhân hóa để diễn đạt lại các câu văn sau: 
 Trên bầu trời, những đám mây trắng trôi bồng bềnh. 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 Trong tán lá xanh, chim chóc hót ríu rít. 
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ
 ǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮǮ 
 19 Chặng 4: Khám phá sao Mộc 
Em hãy tìm ý cho đoạn văn tưởng tượng dựa vào một câu chuyện đã 
đọc hoặc đã nghe. 
 . .
 .. . 
 . 
 Mở đầu: Câu chuyện 
 .. . .. 
 gợi cho em những 
 liên tưởng thú vị là . . 
 truyện Triển khai: Kể/tả những 
 gì em tưởng tượng 
 (theo mạch truyện) 
 Kết thúc: Cảm nghĩ của 
 em hoặc những tưởng 
 tượng tiếp theo. 
 . . 
 .. . 
 .. . 
 . 
 . 
 20