Giáo án Khoa học 4 - Chủ đề 4: Nấm - Bài 15: Nấm và một số nấm được dùng làm thức ăn - Năm học 2023-2024

 Môn học: Khoa học Thời gian thực hiện: ../9/2023
 Cánh Diều – Lớp: 4 Số tiết: 3 tiết
 CHỦ ĐỀ 4: NẤM 
 BÀI 15: NẤM VÀ MỘT SỐ NẤM ĐƯỢC DÙNG LÀM THỨC ĂN 
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 1. Năng lực đặc thù
 - Nhận ra được nấm có hình dạng, kích thước, màu sắc và nơi sống khác nhau.
 - Nêu được tên và một số đặc điểm (hình dạng, màu sắc) của nấm được dùng làm thức ăn.
 - Vẽ được sơ đồ (hoặc sử dụng sơ đồ đã cho) và ghi chú được tên các bộ phận của nấm.
 - Thu thập thông tin, tranh ảnh, vật thật về một số loại nấm được dùng làm thức ăn.
 - Có ý thức không ăn nấm lạ để phòng tránh ngộ độc.
 2. Năng lực chung
 - Năng lực tự chủ, tự học: Chú ý học tập, tự giác thu thập thông tin, tranh ảnh, vật thật về một số 
nấm được dùng làm thức ăn để hoàn thành tốt nội dung bài học.
 - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Tích cực, sôi nổi nhiệt tình tham gia thảo luận nhóm. Trình bày 
được một số đặc điểm của nấm được dùng làm thức ăn.
 - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vẽ được sơ đồ (hoặc sử dụng sơ đồ đã cho) và ghi chú 
được tên các bộ phận của nấm.
 3. Phẩm chất
 - Phẩm chất trách nhiệm: Có ý thức không ăn nấm lạ để phòng chống ngộ độc. Có trách nhiệm khi 
tham gia các hoạt động nhóm.
 - Phẩm chất chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ học tập và tự giác tìm hiểu về các loại nấm và một 
số nấm làm thức ăn. 
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 1. Các thiết bị dùng chung cả lớp: Video về các loại nấm, sơ đồ về bộ phận của nấm.
 2. Các thiết bị dùng để HS thực hành theo nhóm, cá nhân: Phiếu học tập, các mẫu vật sưu tầm 
về các loại nấm. 
III. HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS
 Tiết 1: Tìm hiểu về nấm.
 A. MỞ ĐẦU
 * Mục tiêu - Tạo cảm xúc vui tươi trước khi vào tiết học.
- Khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về các loại nấm.
* Cách tiến hành
- Cho HS quan sát 1 video về: “Sự kì diệu của thế giới loài nấm” - HS quan sát. 
Link: 
s
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: - HS trả lời:
+ Quan sát video trên, em đã thấy hình ảnh gì? + Hình ảnh về các loại nấm 
+ Em hãy kể những loại nấm mà em đã được ăn? + Nấm mộc nhĩ, nấm đùi gà, 
 nấm kim châm......
- GV nhận xét, tuyên dương. - Chú ý lắng nghe.
- GV dẫn dắt vào tiết học: “Để hiểu rõ, các loại nấm mà các em 
đã ăn có hình dạng, màu sắc và nơi sống như thế nào? Hôm nay - Chú ý lắng nghe.
chúng ta sẽ cùng tìm hiểu:
Bài 15: Nấm và một số nấm được dùng làm thức ăn”
- GV viết tựa bài lên bảng và yêu cầu HS nhắc lại.
 - HS quan sát và nhắc lại. 
 B. KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI
* Mục tiêu: Nhận ra được nấm có hình dạng, kích thước, màu sắc và nơi sống rất khác nhau qua 
quan sát hình ảnh và đọc thông tin. 
* Cách tiến hành:
- Mời 1 HS đọc yêu cầu trong SGK trang 64. - 1 HS đọc yêu cầu.
- Yêu cầu HS quan sát các hình 1 – 4 và đọc thông tin có ở mỗi 
hình trong SGK trang 63, 64. - Chia lớp thành các nhóm 4 và yêu cầu HS thảo luận về tên, hình 
dạng, màu sắc và nơi sống của từng loại nấm có trong mỗi hình - HS quan sát và đọc thông tin 
trên. ở các hình.
- Hết thời gian thảo luận, mời đại diện một số nhóm trình bày kết - Chú ý lắng nghe và thảo luận.
quả thảo luận.
 - Đại diện một số nhóm trình 
 bày. 
 - Hình 1: Nấm tràm: thân cây 
 màu xám, đầu màu đen, có 
 hình dạng giống chiếc ô. Nấm 
 này mọc trên lớp lá mục dưới 
 tán rừng. 
 - Hình 2: Nấm tán trắng (tán 
 màu trắng, thân cây màu trắng 
 và có hình dạng giống chiếc ô), 
 nấm tán đỏ (tán màu đỏ, thân 
 cây màu trắng và có hình dạng 
 giống chiếc ô). Chúng mọc 
 trên mặt đất.
 - Hình 3: Nấm hương: có màu 
 xám, hình dáng giống chiếc ô, 
 mọc trên thân cây khác.
 - Hình 4: Nấm đông trùng hạ 
- GV yêu cầu các nhóm khác nhận xét. thảo: có hình thù như cây nấm 
- GV nhận xét và cung cấp thêm thông tin về các loại nấm: mọc trên đầu con sâu màu nâu 
+ Các nấm như nấm tràm, nấm hương là nấm ăn được. sẫm, đầu nấm như lưỡi mác. 
+ Nấm đông trùng hạ thảo được dùng để làm thuốc. Nó mọc trên cơ thể động vật. 
+ Nấm trắng và nấm đỏ đều là nấm độc, nếu ăn phải có thể gây tử - Các nhóm nhận xét.
vong. - Chú ý lắng nghe. 
- GV yêu cầu HS tiếp tục quan sát các hình 5, 6 và đọc thông tin 
có ở mỗi hình trang 64 SGK - HS quan sát và đọc thông 
 tin. 
- Mời 2 – 3 HS lên bảng hỏi đáp về nơi sống của nấm men và nấm 
mốc. 
- Mời 1 – 2 HS nhận xét.
- GV nhận xét.
- GV đặt câu hỏi: “Từ những loại nấm trên, em có nhận xét gì về 
hình dạng, kích thước và nơi sống của từng loại nấm?”
- Mời 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.
- Mời HS nhận xét câu trả lời của bạn.
- GV nhận xét, tuyên dương.
- GV chốt và yêu cầu HS nhắc lại: “Mỗi loại nấm có hình dạng, 
màu sắc, kích thước khác nhau. Nấm men, nấm mốc có kích thước 
nhỏ bé, không thể nhìn thấy được bằng mắt thường. Nấm hương, 
nấm sò,... có kích thước lớn có thể nhìn thấy bằng mắt thường. 
Nấm có thể sống ở trong đất xác sinh vật, trên thực vật, động vật, 
con người,...” - 2 – 3 HS hỏi đáp.
 - HS nhận xét. 
 - HS lắng nghe 
 - HS trả lời câu hỏi. 
 - HS nhận xét.
 - Chú ý lắng nghe.
 - Chú ý lắng nghe và nhắc lại. C. THỰC HÀNH VÀ VẬN DỤNG
* Mục tiêu: Củng cố những kiến thức đã học về nấm 
* Cách tiến hành
- Mời 1 HS đọc yêu cầu trong SGK trang 65. - HS đọc yêu cầu trong SGK 
 trang 65: “Hãy nói về hình 
 dạng, màu sắc, kích thước và 
 nơi sống của một số nấm mà 
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, nói cho bạn nghe về hình dạng, em biết”
màu sắc, kích thước và nơi sống của một trong số những nấm mà - HS thảo luận và chia sẻ với 
mình biết. bạn. 
- Mời đại diện một số nhóm trình bày.
- Mời các nhóm khác nhận xét.
- GV nhận xét, tuyên dương câu trả lời của HS. - Đại diện nhóm trình bày.
*Tiếp nối - Các nhóm nhận xét.
- Xem lại bài và làm vở BT. - Chú ý lắng nghe. 
 - Chú ý lắng nghe. 
 Tiết 2: Một số nấm được dùng làm thức ăn.
 A. KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI
* Mục tiêu: Nêu được tên các bộ phận của nấm ăn.
* Cách tiến hành:
- Mời 1 HS đọc yêu cầu trong SGK trang 65 - HS đọc yêu cầu: “Chỉ và nói 
 tên các bộ phận của nấm 
 hương trong hình”
- Yêu cầu HS quan sát hình 7 SGK trang 65 và thảo luận nhóm 
đôi về các bộ phận của nấm hương. 
- GV chiếu hình ảnh về nấm hương trên màn hình 
 - HS quan sát và thảo luận.
- Mời 2 – 3 HS chỉ và nói các bộ phận của nấm hương. 
 - HS quan sát. - Mời 1 – 2 HS nhận xét. - HS chỉ và nói các bộ phận của 
- GV nhận xét và tuyên dương. nấm hương: Các bộ phận của 
 nấm hương trong hình: Thân 
 nấm, chân nấm và mũ nấm.
 - HS nhận xét.
 - Chú ý lắng nghe. 
 B. LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
* Mục tiêu: Vẽ sơ đồ (hoặc sử dụng sơ đồ đã cho) và ghi chú tên các bộ phận của một loại nấm 
ăn.
* Cách tiến hành:
- GV cho HS vẽ sơ đồ và ghi chú tên các bộ phận của nấm. - Lắng nghe và thực hiện. 
- GV cho HS quan sát mẫu về sơ đồ của nấm.
 - HS quan sát.
- HS dựa vào hình mẫu GV đã đưa, tự vẽ sơ đồ và ghi chú tên các 
bộ phận của nấm. 
- Khuyến khích HS đã sưu tầm được hình ảnh các loại nấm xác 
định các bộ phận của nấm.
 - HS thực hiện
- Yêu cầu HS trình bày bài làm của mình trước lớp, nói rõ các bộ 
phận của nấm.
 - HS thực hiện 
- Mời một số HS nhận xét.
- GV nhận xét và tuyên dương. 
 - HS trình bày trước lớp.
*Tiếp nối:
- Dặn dò HS về nhà: Sưu tầm một số loại nấm ăn. 
 - HS nhận xét.
- Xem lại bài và làm vở bài tập. 
 - Chú ý lắng nghe. 
 Tiết 3
 A. KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI
* Mục tiêu: 
- Nêu được tên và một số đặc điểm (hình dạng, màu sắc) của nấm được dùng làm thức ăn qua 
quan sát ảnh, vật thật. - Thu thập thông tin, tranh ảnh, vật thật về một số loại nấm được dùng làm thức ăn.
* Cách tiến hành:
- Mời 1 HS đọc yêu cầu SGK trang 65 - HS đọc yêu cầu trong SGK: 
 “Nêu tên, hình dạng và màu 
 sắc của một số loại nấm ăn 
 dưới đây”
- Yêu cầu HS quan sát các hình 8 – 13 
- Mời HS đọc thông tin có trong hình. 
- Chia lớp thành nhóm 5 HS và yêu cầu HS thảo luận nhóm về tên, 
hình dạng và màu sắc các loại nấm. 
- Khuyến kích HS đã sưu tập được các loại nấm mẫu vật có thể - HS quan sát các hình.
chia sẻ với bạn trong nhóm. - HS đọc thông tin có trong 
- Phát phiếu học tập và yêu cầu HS điền kết quả thảo luận đã đọc hình. 
được ở các hình 8 – 13. - Chú ý lắng nghe và thực 
 PHIẾU HỌC TẬP NHÓM..... hiện. 
 Tên nấm Hình dạng Màu sắc
 1. Nấm rơm Còn non, nấm có Màu xám 
 - HS chia sẻ với bạn về mẫu 
 hình trứng, khi trắng, xám, 
 vật đã sưu tầm. 
 trưởng thành có xám đen.
 - HS thực hiện. 
 hình cái ô.
 2. 
 3. 
 4. 
 5.
 6. 
- Mời các nhóm dán phiếu học tập lên bảng và mời đại diện một số 
nhóm trình bày kết quả thảo luận. 
- Đồng thời GV mời các nhóm có mẫu vật nấm đã sưu tầm giới 
thiệu với cả lớp và đặt câu hỏi: “Những loại nấm đó, em đã thu 
thập từ nguồn nào?” - Mời 1 – 2 nhóm nhận xét.
- Cho HS xem 1 đoạn video: “Phân biệt nấm độc và nấm ăn - HS trình bày kết quả thảo 
được” luận trước lớp 
Link: - HS trả lời câu hỏi của GV và 
- GV đặt câu hỏi cho HS: “Tất cả các loại nấm đều có thể ăn được chia sẻ về mẫu vật đã sưu tầm 
hay không?” được. 
- Mời 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.
- Mời HS nhận xét.
- GV nhận xét và chốt: “Có nhiều loại nấm ăn được nhưng cũng 
có nhiều loại nấm ăn vào sẽ bị ngộ độc. Ngộ độc nấm có thể gây - Các nhóm nhận xét 
buồn nôn, tiêu chảy, hôn mê và tử vong. Nấm độc thường có màu - Chú ý quan sát.
sặc sỡ nhưng cũng có màu xám, trắng như nấm tán trắng nên khó 
phân biệt nấm độc và nấm ăn được trong tự nhiên. Vì vậy, tuyệt 
đối không thu hái, chế biến và ăn nấm lạ”. - Chú ý lắng nghe. 
 - HS trả lời câu hỏi: “Không 
 phải loại nấm nào cũng ăn 
 được”.
 - HS trả lời. 
 - HS nhận xét.
 - Chú ý lắng nghe. 
 B. LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
* Mục tiêu: Có ý thức không ăn nấm lạ để phòng tránh ngộ độc 
* Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS đọc yêu cầu trong SGK trang 66. - HS đọc yêu cầu: “Em sẽ 
 làm gì trong tình huống dưới 
 đây?” - GV chia lớp thành các nhóm đôi, yêu cầu HS quan sát hình 14 
trong SGK và thảo luận để trả lời câu hỏi: 
Câu 1: Bạn nam trong tranh đang muốn làm gì? - Chú ý lắng nghe, quan sát 
Câu 2: Nếu em là bạn nam, em sẽ làm gì trong tình huống đó? và thảo luận.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi phỏng vấn:
 PHỎNG VẤN
- GV phổ biến luật chơi cho HS: 1 HS sẽ đóng vai thành người 
phóng viên và đi phỏng vấn các nhóm về câu hỏi thảo luận vừa rồi.
Câu 1: Bạn nam trong tranh đang muốn làm gì? - HS lắng nghe
- GV mời 1 HS đi phỏng vấn các nhóm câu hỏi 1.
 - HS lắng nghe. 
- GV mời các nhóm khác nhận xét. Câu 1:
- GV nhận xét, tuyên dương. - 1 HS đi phỏng vấn và các 
Câu 2: Nếu em là bạn nam, em sẽ làm gì trong tình huống đó? nhóm còn lại trả lời: Bạn nam 
- GV mời 1 HS đi phỏng vấn các nhóm câu hỏi 2. đã nói: “Ở đây có nhiều nấm, 
 và bạn không biết là mình có 
 nên hái về ăn hay không. 
 - Các nhóm khác nhận xét.
 - HS lắng nghe.
 Câu 2:
- GV mời các nhóm khác nhận xét. - 1 HS đi phỏng vấn và các 
- GV nhận xét, tuyên dương. nhóm còn lại trả lời: “Nếu ở 
- GV nhận xét trò chơi, tuyên dương. trong tình huống đó, em sẽ 
- GV đặt câu hỏi: “Qua tiết học ngày hôm nay, em biết được điều dùng một vật nào đó ví dụ như 
gì về các loại nấm?” cành cây để hái 1 cây nấm và 
- Mời 1- 2 HS trả lời câu hỏi đưa về hỏi bố mẹ. Tuyệt đối 
- GV nhận xét tiết học. không dùng tay bẻ trực tiếp vì 
*Dặn dò nếu là nấm độc thì sẽ rất nguy 
- Xem lại bài và chuẩn bị bài mới. hiểm”
 - Các nhóm nhận xét.
 - Chú ý lắng nghe. - HS lắng nghe.
 - Chú ý lắng nghe 
 - HS trả lời. 
 - Chú ý lắng nghe. 
 - Chú ý lắng nghe.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................