Giáo án Khoa học 4 - Tuần 11 - Năm học 2022-2023

 GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
 KHOA HỌC
 BA THỂ CỦA NƯỚC
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức 
- Nêu được nước tồn tại ở ba thể: lỏng, khí, rắn.
2. Kĩ năng
- Làm thí nghiệm về sự chuyển thể của nước từ thể lỏng sang thể khí và ngược lại.
.3. Phẩm chất
- Yêu thích khoa học, thích tìm hiểu các loại vật chất xung quanh.
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác.
 *BVMT: Nước là vô cùng thiết yếu với cuộc sống con người nhưng nguồn tài nguyên 
này đang bị huỷ hoại bởi bàn tay con người. Bởi vậy cần thực hiện các biện pháp hiệu 
quả để bảo vệ nguồn nước
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
 - GV: + Hình minh hoạ trang 45 / SGK (phóng to nếu có điều kiện).
 + Sơ đồ sự chuyển thể của nước viết hoặc dán sẵn trên bảng lớp.
 - HS: Chuẩn bị theo nhóm: Cốc thuỷ tinh, nến, nước đá, giẻ lau, nước nóng, đĩa.
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: quan sát, hỏi đáp, thảo luận, trò chơi học tập, thí nghiệm.
- KT: Động não, chia sẻ nhóm đôi, tia chớp
II. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC: 
 Hoạt đông của giáo viên Hoạt đông của của học sinh
 1, Khởi động (4p) - HS trả lời dưới sự điều hành của 
 TBHT
 + Nước có những tính chất gì? + Nước không màu, không mùi, 
 không vị, không có hình dạng 
 nhất định, chảy từ cao xuống 
 - GV nhận xét, khen/ động viên, dẫn vào bài thấp và lan ra mọi phía.
 mới.
 2. Khám phá: (30p)
 * Mục tiêu: Làm thí nghiệm chvận tỏ nước tồn tại ở 3 thể : rắn, lỏng, khí.
 * Cách tiến hành: Cá nhân-Nhóm –Lớp
 a. Tình huống xuất phát và nêu vấn đề:
 + Theo em, trong tự nhiên, nước tồn tại ở + dạng lỏng, dạng khói, dạng 
 những dạng nào? đông cục ...
 - GV yêu cầu HS nêu một số ví dụ về các thể -HS nêu
 của nước .
 + Em biết gì về sự tồn tại của nước ở các thể mà -HS trình bày
 em vừa nêu ? 
 b. Biểu tượng ban đầu của HS: GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
- Gv yêu cầu học sinh ghi lại những hiểu biết *VD : các ý kiến khác nhau của 
ban đầu của mình vào vở ghi chép khoa học về học sinh về sự tồn tại của nước 
sự tồn tại của nước ở các thể vừa nêu , sau đó trong tự nhiên ở ba thể như : 
thảo luận nhóm thống nhất ý kiến để trình bài + Nước tồn tại ở dạng đông cục 
vào bảng nhóm. rất cvận và lạnh 
 + Nước có thể chuyển từ dạng 
 rắn sang dạng lỏng và ngược lại.
 + Nước có thể từ dạng lỏng 
 chuyển thành dạng hơi.
 + Nước ở dạng lỏng và rắn 
 thường trong suốt, không màu, 
 không mùi, không vị;
 + Ở cả ba dạng thì tính chất của 
 nước giống nhau 
 + Nước tồn tại ở dạng lạnh và 
 dạng nóng, hoặc nước ở dạng 
 hơi 
c. Đề xuất câu hỏi và phương án tìm tòi *VD về các câu hỏi liên quan 
- Từ việc suy đoán của học sinh do các cá nhân đến sự tộn tại của nước ở 3 thể:
(các nhóm) đề xuất, GV tập hợp thành các nhóm + Nước có ở dạng khói không ?
biểu tượng ban đầu rồi hướng dẩn HS so sánh + Khi nào nước có dạng khói ? 
sự giống nhau và khác nhau của các ý kiến ban + Vì sao nước đông thành cục ? 
đầu, sau đó giúp các em đề xuất các câu hỏi liên + Nước có tồn tại ở dạng bong 
quan đến nội dung kiến thức tìm hiểu sự tồn tại bóng không?
của nước ở ba thể lỏng, rắn và khí. + Vì sao khi nước lạnh lại bốc 
- GV tổng hợp các câu hỏi của các nhóm hơi ?
(chỉnh sửa và nhóm các câu hỏi phù hợp với + Khi nào nước đông thành cục?
nội dung tìm hiểu về sự tồn tại của nước ở ba + Tại sao nước sôi lại bốc khói?
thể : lỏng, khí, rắn).VD: + Khi nào nước ở dạng lỏng? 
+ Khi nào thì nước ở thể lỏng chuyển thành thể + Vì sao nước lại có hình dạng 
rắn và ngược lại ? khác nhau?
+ Khi nào thì nước ở thể lỏng chuyễn thành thể + Tại sao nước đông thành đá 
khí và ngược lại ? gặp nóng thì tan chảy?
+ Nước ở ba thể lỏng, khí và rắn có những + Nước ở ba dạng lỏng, đông 
điểm nào giống và khác nhau? cục và hơi có những điểm nào 
- GV tổ chức cho học sinh thảo luận, đề xuất giống và khác nhau ? ...... 
phương án tìm tòi để trả lời 3 câu hỏi trên. - Học sinh thảo luậ nhóm để có 
d. Thực hiện phương án tìm tòi : thể đề xuất nhiều cách khác nhau.
- GV yêu cầu học sinh viết dự đoán vào vở ghi 
chép khoa học trước khi làm thí nghiệm nghiên 
cứu với các mục : câu hỏi, dự đoán, cách tiến 
hành, kết luận rút ra. 
- GV nên gợi ý để các em làm các thí nghiệm 
như sau : GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
*Để trả lời câu hỏi : khi nào thì nước ở thể rắn 
chuyển thành thể lỏng và ngược lại ? GV có 
thể sử dụng thí nghiệm : 
+ Bỏ một cục đá nhỏ ra ngoài không khí, một 
thời gian sau cục đá tan chải thành nước (nên 
làm thí nghiệm này đầu tiên để có kết quả -HS tiến hành thí nghiệm theo 
mong đợi) (quá trình nước chuyễn từ thể rắn nhóm 6 để tìm câu cho các câu 
sang thể lỏng). Nên yêu cầu học sinh sử dụng hỏi và điền thông tin vào các 
nhiệt kế để đo được nhiệt độ khi đá tan chảy mục còn lại trong vở ghi chép 
thành nước. khoa học.
+ Quá trình nước chuyễn thành thể lỏng thành 
thể rắn : GV sử dụng cách tạo ra đá từ nước 
bằng cách tạo ra hổn hợp 1/3 muối + 2/3 nước 
đá (đá đập nhỏ). Sau đó đổ 20 ml nước sạch 
vào ống nghiệm, cho ống nghiệm ấy vào hổn 
hợp đá và muối, lưu ý phải để yên một thời 
gian để nước ở thể lỏng chuyễn thành thể rắn. 
Lưu ý : trong quá trình tạo ra đá, GV nhắc nhở 
HS không để hổn hợp muối và đá rơi vào ống 
nghiệm. Yêu cầu học sinh sử dụng nhiệt kế đo 
nhiệt độ của nước trong ống nghiệm để theo 
dõi được nhiệt độ khi nước ở thể lỏng chuyển 
thành thể rắn. 
*Để trả lời câu hỏi : khi nào thì nước ở thể lỏng 
chuyễn thành thể khí và ngược lại? GV có thể 
sử dụng các thí nghiệm : làm thí nghiệm như 
hình 3 trang 44/ SGK : đổ nước sôi vào cốc, đậy 
đĩa lên. HS quan sát sẽ thấy được nước bay hơi 
lên chính là quá trình nước chyễn từ thể lỏng 
sang thể khí.(quá trình nước từ thể khí sang thể 
lỏng). HS cũng có thể dùng khăn ướt lau bàn 
hoặc bảng, sau một thời gian ngắn mặt bàn và 
bảng sẽ khô)
- Trong quá trình học sinh làm các thí nghiệm 
trên, GV yêu cầu học sinh lưu ý đến tính chất 
của 3 thể của nước để trả lời cho câu hỏi còn 
lại. 
e. Kết luận kiến thức:
- GV tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả sau - HS trình bày 
khi tiến hành thí nghiệm. 
(Qua các thí nhiệm, học sinh có thể rút ra được 
kết luận : Khi nước ở 00c hoặc dưới 00c với một 
thời gian nhất định ta sẽ có nước ở thể rắn. Nước 
đá bắt đầu tan chảy thành nước ở thể lỏng khi GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
 nhiệt độ trên 00c. khi nhiệt độ lên cao, nước bay 
 hơi chuyển thành thể khí. Khi hơi nước gặp 
 không khí lạnh hơn sẽ ngưng tụ lại thành nước. 
 Nước ở ba thể điều trong suốt, không màu, 
 không mùi, không vị. Nước ở thể lỏng và thể 
 khí không có hình dạng nhất định. Nước ở thể 
 rắn có hình dạng nhất định.) - HS nêu 
 - GV hướng dẫn học sinh so sánh lại với các suy 
 nghĩ ban đầu của mình ở bước hai để khắc sâu 
 kiến thức. 
 - GV ghi tên bài.
 3. HĐ vận dụng (1p) - HS nêu một số VD khác chvận 
 tỏ được sự chuyển thể của nước. 
 GDBVMT:Nước là vô cùng thiết yếu với cuộc - HS nêu biện pháp bảo vệ nguồn 
 sống con người nhưng nguồn tài nguyên này nước
 đang bị huỷ hoại bởi bàn tay con người. Bởi vậy 
 cần thực hiện các biện pháp hiệu quả để bảo vệ 
 nguồn nước
 4. HĐ sáng tạo (1p)
 - Nếu vận dụng 3 thể của nước trong thực tế? - Trong thực tế cuộc sống hằng 
 ngày con người biết vận dụng vào 
 cuộc sống như chạy máy hơi 
 nước, chưng cất rựơu, làm đá 
 nước
 ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG
:.......................................................................................................................................
........................................................................................................................................
...............................................................................................................................
 ___________________________________________________
 KHOA HỌC
 MÂY ĐƯỢC HÌNH THÀNH NHƯ THỀ NÀO?
 MƯA TỪ ĐÂU RA? 
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức 
- Nắm được một số đặc điểm của sự hình thành của nước.
- Biết mây, mưa là sự chuyển thể của nước trong tự nhiên.
2. Kĩ năng
- Kĩ năng chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ và phòng tránh tai nạn, thương tích
3. Phẩm chất
- Có ý thức thực hiện theo bài học
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL hợp tác. GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
 * BVMT: -Một số đặt điểm chính của môi trường và tài nguyên thiên nhiên
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
1. Đồ dùng
- GV: : Các hình minh hoạ trang 46, 47 / SGK (phóng to nếu có điều kiện).
- HS: ĐỒ DÙNG DẠY HỌC giấy A4, bút màu.
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Quan sát, hỏi đáp, thảo luận nhóm, trò chơi.
- KT: động não, tia chớp, đặt câu hỏi, chia sẻ nhóm 2
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC: 
 1. Khởi động (5p) - TBHT điều hành HS trả lời và nhận 
 xét
 + Nước tồn tại ở những thể nào? +Nước tồn tại ở thể rắn, lỏng, khí.
 + Ở mỗi dạng tồn tại nước có tính chất +
 gì ?
 - GV nhận xét, khen/ động viên.
 2.Bài mới: (30p)
 * Mục tiêu: - Ôn tập được một số KT về con người và sức khoẻ. Hình thành KN 
 chăm sóc sức khoẻ bản thân, phòng tránh tai nạn, thương tích.
 * Cách tiến hành: Cá nhân-Nhóm- Lớp
 HĐ 1 :Tìm hiểu sự chuyển thể của Nhóm 4 - Lớp 
 nước trong tự nhiên
 a. Đưa ra tình huống xuất phát và nêu 
 vấn đề. -Theo dõi, lắng nghe
 - GV cho HS cùng nghe bài hát hoặc hát 
 bài ” Mưa bóng mây”
 - Theo các em, mây được hình thành -Nghe và thảo luận nhóm đôi 
 như thế nào? Mưa từ đâu ra?
 b. Làm bộc lộ biểu tượng ban đầu của 
 HS.
 - GV cho HS ghi lại những suy nghĩ của - HS ghi lại những suy nghĩ của mình: 
 mình: Mây được hình thành như thế mây được hình thành như thế nào? Mưa 
 nào? Mưa từ đâu ra? Vào vở Ghi chép từ đâu ra? Vào vở Ghi chép khoa học, 
 khoa học, sau đó thảo luận nhóm 4 và sau đó thảo luận nhóm 4 và ghi lại trên 
 ghi lại trên bảng nhóm (có thể ghi lại bảng nhóm (có thể ghi lại bằng hình vẽ, 
 bằng hình vẽ, sơ đồ). sơ đồ) 
 * Ví dụ:
 + Mây do khói bay lên tạo nên.
 + Mây do hơi nước bay lên tạo nên.
 + Mây do khói và hơi nước tạo thành.
 + Khói ít tạo nên mây trắng, khói nhiều 
 tạo nên mây đen.
 + Hơi nước ít tạo nên mây trắng, hơi 
 nước nhiều tạo nên mây đen.
 + Mây tạo nên mưa. GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
 + Mưa do hơi nước trong mây tạo nên.
 + Khi có mây đen thì sẽ có mưa.
c. Đề xuất câu hỏi (dự đoán/ giả thuyết) + Khi mây nhiều thì sẽ tạo thành mưa.
và phương án tìm tòi.
- Yêu cầu HS tìm ra những điểm giống 
nhau và khác nhau trong biểu tượng ban - HS làm việc nhóm 4 để tìm ra những 
đầu về sự hình thành mây, mưa của các điểm giống nhau và khác nhau trong 
nhóm. biểu tượng ban đầu về sự hình thành 
 mây, mưa.
- GV tổ chức cho HS đề xuất các câu - HS đề xuất các câu hỏi để tìm hiểu:
hỏi để tìm hiểu: “mây được hình thành như thế nào? 
“Mây được hình thành như thế nào? Mưa từ đâu ra?”
Mưa từ đâu ra?” • Hệ thống câu hỏi: 
- GV chọn những câu hỏi sát với nội + Mây có phải do khói tạo thành 
dung bài học ghi lên bảng. không?
 + Mây có phải do hơi nước tạo thành 
 không?
 + Vì sao lại có mây đen, mây trắng?
 + Mưa do đâu mà có?
 + Khi nào thì có mưa?
* GV tổng hợp các câu hỏi do HS đặt ra - HS làm việc theo hệ thống câu hỏi sau 
phù hợp với nội dung bài: khi đã cùng GV thống nhất.
+ Mây được hình thành như thế nào? + Mây được hình thành như thế nào?
+ Mưa do đâu mà có? + Mưa do đâu mà có?
*Phần 1. Mây được hình thành như 
thế nào?
- GV cho HS thảo luận nhóm 4 đề xuất * HS thảo luận nhóm 4 đề xuất cách làm 
cách làm để tìm hiểu: Mây được hình để tìm hiểu: Mây được hình thành như 
thành như thế nào? thế nào?
- GV gợi ý về tranh ảnh đang treo ở - HS quan sát tranh ảnh treo trong lớp
trong lớp.
- Có thể chọn phương án quan sát tranh 
ảnh.
*Phần 2: Mưa từ đâu ra?
- GV cho HS thảo luận, đề xuất cách - HS thảo luận, đề xuất cách làm để tìm 
làm để tìm hiểu: Khi nào có mưa? hiểu: Khi nào có mưa?
- GV gợi tranh treo trong lớp.
d. Thực hiện phương án tìm tòi – kết 
luận kiến thức.
*Phần 1. Mây được hình thành như 
thế nào? • HS tiến hành quan sát, kết hợp 
- GV tổ chức cho các nhóm báo cáo kết với những kinh nghiệm sống đã 
quả, rút ra kết luận và ghi lại vào vở có, vẽ lại sơ đồ hình thành mây 
khoa học sau đó HS lên chỉ kết luận GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
bằng sơ đồ để nói về sự hình thành của vào trong vở Ghi chép khoa học 
mây. và thống nhất ghi vào phiếu nhóm 
 4
 Mây Mây
 Nước
 Nước
 - Các nhóm báo cáo kết quả, rút ra kết 
 luận (Có thể bằng lời hoặc sơ đồ.)
 Kết luận bằng lời: Nước ở ao, hồ, sông, 
 biển bay hơi lên cao, gặp không khí 
 lạnh, ngưng tụ lại thành những hạt nước 
 nhỏ, nhiều hạt nước nhỏ đó tạo nên 
 những đám mây.
 * Kết luận bằng sơ đồ
 Mây
 Nước ở ao 
 hồ, sông Hơi 
 biển nước
 Hạt 
 nước 
 nhỏ li ti 
- GV giải thích: Vì sao có mây đen, mây 
trắng. -Đại diện trình bày- lớp nhận xét, bổ 
 sung.
 * HS quan sát tranh vẽ khoa học bầu 
 trời có mây đen và mưa, đọc thêm tài 
*Phần 2: Mưa từ đâu ra? liệu, thảo luận để đưa ra kết luận:
GV yêu cầu HS quan sát tranh vẽ khoa Sự hình thành các hạt mưa.
học bầu trời có mây đen và mưa, thảo GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
luận để đưa ra kết luận về Sự hình Hơi nước trong không trung nếu chỉ gặp 
thành các hạt mưa. luồng khí lạnh thôi không đủ biến thành 
 mây mà phải nhờ vào các hạt bụi nhỏ 
 trong khí quyển mới có thể tạo thành 
 các hạt mây nhỏ li ti.
 1. Hơi nước trong không khí.
 2. Sau khi gặp lạnh biến thành các hạt 
 mây nhỏ .
 3. Dần dần kết lại thành các hạt nước 
 lớn hơn.
 4. Sau khi nhiệt độ thấp đi biến thành 
 những tinh thể băng.
 5. Gặp hơi nước biến thành bông tuyết.
 6. Những bông tuyết nhỏ biến thành 
 những bông tuyết lớn.
 7. Khi rơi xuống, xuyên qua vùng không 
- YC HS vẽ lại sơ đồ hình thành mây và khí ấm lại tan thành giọt nước.
mưa vào vở Ghi chép khoa học. 8. Biến thành mưa rơi xuống mặt đất.
- YC HS so sánh với những cảm nhận - Thực hiện theo yêu cầu của GV.
kiến thức ban đầu về sự hình thành mây, 
mưa và đối chiếu SGK để khắc sâu 
thêm kiến thức.
- GV ghi tên bài.
3. HĐ 2 : Trò chơi đóng vai “Tôi là 
giọt nước” 
-Yêu cầu HS phân vai theo : giọt nước ; 
hơi nước ; mây trắng ; mây đen ; giọt -Làm việc theo nhóm 5 -Phân vai theo 
mưa yêu cầu
-Gọi 1 số HS lên làm mẫu trước lớp -Đóng vai theo nhóm
-YC HS tự sáng kiến lời thoại và phụ -Vài nhóm trình bày- lớp nhận xét, bổ 
hoạ sung
3. Hoạt động vận dụng (1p) -Theo dõi bình chọn, biểu dương nhóm 
Liên hệ bảo vệ môi trường: Nước là vô diễn tốt.
cùng thiết yếu đối với cuộc sống của con 
người, nhưng nguồn tài nguyên này đang +Nước mưa không phải là vô tận, không 
bị huỷ hoại bởi bàn tay của con người, phải thích mưa lúc nào là được, 
bởi vậy cần thực hiện các biện pháp hiệu +Trái đất nóng lên lượng nước mưa sẽ 
quả để bảo vệ nguồn nước dù là nước cạn kiệt 
mưa. Cho HS nêu theo ý hiểu các biện 
pháp bảo vệ nguồn nước.
4. Hoạt động sáng tạo (1p) GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC LỚP 4 TUẦN 11 NĂM HỌC 2022 - 2023 
 - Vẽ, trang trí và trưng bày vòng tuần 
 hoàn của nước trong tự nhiên 
 ĐIỀU CHỈNH-BỔ SUNG
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
 ...............................................................................................................................