Giáo án Lịch sử và Địa lí 4 - Bài 10: Văn Miếu-Quốc Tử Giám

 BÀI 10: VĂN MIẾU – QUỐC TỬ GIÁM
 (2 TIẾT)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Năng lực đặc thù:
- Xác định được một số công trình tiêu biểu: Khuê Văn Các, Nhà bia Tiến sĩ, Văn Miếu, 
Quốc Tử Giám trên sơ đồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
- Đọc tư liệu lịch sử, mô tả được kiến trúc và chức năng của một trong các công trình: 
Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Nhà bia Tiến sĩ.
- Đề xuất được ở mức độ đơn giản một số biện pháp để giữ gìn các di tích lịch sử.
- Bày tỏ được cảm nghĩ về truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam.
- Đề xuất được ở mức độ đơn giản một số biện pháp để giữ gìn các di tích lịch sử.
 2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: tham gia hoạt động nhóm, trình bày sản phẩm học tập 
được giao.
- Năng lực tự chủ và tự học: tích cực, chủ động hoàn thành các nhiệm vụ học tập được 
giao.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao thể hiện sự 
sáng tạo.
 3. Phẩm chất
- Yêu nước: Bày tỏ được cảm nghĩ về truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam.
- Chăm chỉ: Thực hiện được nhiệm vụ học tập được giao.
- Trách nhiệm: Giữ gìn các di tích lịch sử, văn hóa của dân tộc.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SHS, SGV, SBT Lịch sử Địa lí 4.
- Hình ảnh có trong bài học.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh
- SHS, Vở bài tập Vở bài tập Lịch sử Địa lí 4, phần Lịch sử.
- Tranh ảnh sưu tầm và dụng cụ học tập có liên quan đến nội dung bài học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
 A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
 a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS
 - Kết nối được những hiểu biết của HS về Văn 
 Miếu – Quốc Tử Giám với nội dung bài học.
 - Tạo hứng thú cho HS tiếp nhận bài học mới.
 b. Cách tiến hành
 - GV trình chiếu hình 1 SHS tr.52 và yêu cầu HS trả 
 lời câu hỏi trong mục Khởi động: Vì sao Khuê Văn 
 Các lại được chọn làm biểu tượng của Thủ đô Hà 
 Nội? Ngoài Khuê Văn Các, Văn Miếu – Quốc Tử 
 Giám còn có những công trình tiêu biểu nào?
 - GV mời đại diện HS trả lời. Các HS khác lắng 
 nghe, nhận xét và bổ sung ý kiến (nếu có).
 - GV nhận xét, đưa ra đáp án: - HS đọc thông tin.
 + Khuê Văn Các thể hiện hình tượng ngôi sai Khuê 
 là thể hiện sự vươn tới văn hóa, vươn tới tri thức 
 của loài người, là một công trình kiến trúc quan 
 trọng tạo nên quần thể di tích Văn Miếu – Quốc Tử 
 Giám. Khê Văn Các chỉ có riêng ở Hà Nội, mang 
 dấu ấn văn hóa Hà Nội rõ nét, xứng đáng là biểu - HS trả lời câu hỏi.
 tượng của Thủ đô. + Những công trình tiêu biểu khác là: nhà bia Tiến 
sĩ; khu Đại Thành; khu Thái Học; lầu Chuông; lầu 
Trống, 
- GV nhận xét và dẫn dắt vào bài học: Bài 10 – Văn 
Miếu – Quốc Tử Giám.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
* Khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám
Hoạt động 1: Xác định một số công trình tiêu 
biểu: Khuê Văn Các, Nhà bia Tiến sĩ, Văn Miếu, 
Quốc Tử Giám trên sơ đồ khu di tích Văn Miếu 
– Quốc Tử Giám
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định 
được một số công trình tiêu biểu: Khuê Văn Các, - HS lắng nghe, tiếp thu.
Nhà bia Tiến sĩ, Văn Miếu, Quốc Tử Giám trên sơ 
đồ khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
b. Cách tiến hành
- GV tổ chức cho HS làm việc theo nhóm, đọc 
thông tin, quan sát hình 2 SHS tr.52, 53 để thực 
hiện nhiệm vụ: Xác định được một số công trình 
tiêu biểu của khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử 
Giám: Khuê Văn Các, Nhà bia Tiến sĩ, Văn Miếu, 
Quốc Tử Giám trên sơ đồ khu di tích Văn Miếu – 
Quốc Tử Giám.
- GV mời đại diện nhóm HS lên bảng xác định một 
số công trình tiêu biểu của khu di tích Văn Miếu – 
Quốc Tử Giám. HS nhóm khác nhận xét, bổ sung - HS làm việc theo nhóm.
(nếu có). 
- GV đánh giá, nhận xét và tổng kết: + Văn Miếu gồm các công trình kiến trúc tiêu biểu 
như: Cổng Văn Miếu; Cổng Đại Trung; Khuê Văn 
Các; Nhà bia Tiến sĩ; Cổng Đại Thành và khu Đại 
Thành.
+ Quốc Tử Giám có các công trình như: Cổng Thái 
Học; Khu Thái Học; Lầu Chuông; Lầu Trống.
Hoạt động 2: Mô tả kiến trúc và chức năng của 
một trong số các công trình trong khu di tích 
Văn Miếu – Quốc Tử Giám
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS mô tả được -HS lắng nghe
kiến trúc và chức năng của một trong số các công 
trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Nhà bia Tiến sĩ.
b. Cách tiến hành
- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm (4 – 
5 HS/nhóm) và yêu cầu mỗi nhóm chọn một công 
trình trong khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám 
(Văn Miếu, Khuê Văn Các, Quốc Tử Giám, Nhà bia 
Tiến sĩ) để mô tả.
- GV mời đại diện HS các nhóm trình bày. Các 
nhóm khác nhận xét, bổ sung câu trả lời (nếu có).
- GV nhận xét và chuẩn xác kiến thức: ( SGK – 
trang 53,54)
* Một số biện pháp giữ gìn khu di tích Văn Miếu - HS làm việc theo nhóm.
– Quốc Tử Giám
Hoạt động 3: Biện pháp để giữ gìn các di tích 
lịch sử.
a.Mục tiêu: Đề xuất được ở mức độ đơn giản một 
số biện pháp để giữ gìn các di tích lịch sử. -HS trình bày b. Cách tiến hành
- GV phát phiếu thảo luận, tổ chức cho HS làm việc 
theo nhóm 4. HS đọc thông tin trong SGK và quan 
sát hình 4 ( SGK-tr.55), trao đổi thảo luận nội dung -HS lắng nghe
câu hỏi: Cho biết những biện pháp nào đã được 
thực hiện để giữ gìn khu di tích Văn Miếu – Quốc 
Tử Giám?
- GV gọi đại diện các nhóm trả lời câu hỏi. Các 
nhóm khác nhận xét, bổ sung.
- GV nhận xét và chuẩn xác kiến thức: Những biện 
pháp đã được thực hiện: trùng tu, tôn tạo; tuyên 
truyền đến khách tham quan có trách nhiệm bảo vệ 
môi trường, không xâm phạm hiện vật; giáo dục di 
sản cho HS, 
* Luyện tập
a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức, kĩ năng đã học 
trong bài học.
b. Cách tiến hành
Câu 1: Chức năng của Quốc Tử Giám khác chức 
năng của Văn Miếu ở những điểm nào? - HS làm việc theo nhóm.
- GV nêu câu hỏi cho HS suy nghĩ và trả lời theo ý 
kiến cá nhân.
- GV nhận xét và chuẩn xác kiến thức như sau: 
Quốc Tử Giám là trường dạy học cho các hoàng tử - Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo 
và con của các quan đại thần, còn Văn Miếu là nơi luận của nhóm mình.
thờ Khổng Tử và các nhà nho có công trong việc 
phát triển Nho giáo. Câu 2: Em hãy đề xuất một số biện pháp để giữ gìn 
các di tích lịch sử ?
- GV nêu câu hỏi 2, HS suy nghĩ và trao đổi theo 
nhóm 2.
- GV gọi đại diện 3 - 4 nhóm trả lời câu hỏi.
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung.
- GV nhận xét, chuẩn xác kiến thức: 
Gợi ý một số biện pháp: thu gom rác trong khu di - 3 HS trả lời.
tích; tổ chức cuộc thi tìm hiểu về di tích lịch sử, viết 
thư giới thiệu về di tích lịch sử cho bạn bè, 
* Vận dụng
a. Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã 
học vào thực tiễn.
b. Cách tiến hành - Đại diện các nhóm HS trả lời.
- GV gọi 1 HS đọc câu hỏi phần vận dụng: Hãy nêu 
cảm nghĩ của em về truyền thống hiếu học của dân - HS lắng nghe.
tộc Việt Nam sau khi tìm hiểu về Văn Miếu – Quốc 
Tử Giám? - HS đọc câu hỏi.
- GV gọi 4 – 5 học sinh trả lời.
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung.
- GV nhận xét, đánh giá.
C. CỦNG CỐ, DẶN DÒ - HS trả lời theo ý kiến cá nhân.
* Củng cố:
- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của 
bài học.
- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong - HS xem lại bài.
giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, 
động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát. * Dặn dò - 2 HS nêu lại nội dung chính của bài.
 - GV dặn dò HS:
 + Đọc lại bài học: Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
 + Xem trước bài: Ôn tập học kì 1.
 - HS cả lớp lắng nghe.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY ( NẾU CÓ)
 .