Giáo án Khoa học 4 - Chủ đề 2: Năng lượng - Bài 10: Âm thanh trong cuộc sống

 KHOA HỌC 4
 Chủ đề 2: NĂNG LƯỢNG
 BÀI 10: ÂM THANH TRONG CUỘC SỐNG 
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1.1 Năng lực đặc thù
- Trình bày được lợi ích của âm thanh trong cuộc sống.
- Thu thập, so sánh và trình bày được ở mức độ đơn giản thông tin về một số nhạc 
 cụ thường gặp (một số bộ phận chính, cách làm phát ra âm thanh).
- Trình bày được nguyên nhân, tác hại của tiếng ồn và một số biện pháp chống ô 
 nhiễm tiếng ồn.
- Thực hiện các quy định giữ trật tự nơi công cộng; biết cách phòng chống ô nhiễm 
 tiếng ồn trong cuộc sống. 
1.2 Năng lực chung
- Năng lực tự chủ, tự học: Có biểu hiện chú ý học tập, tự giác tìm hiểu về lợi ích của 
 âm thanh, những nguyên nhân gây ra tiếng ồn, tác hại của tiếng ồn và cách làm hạn 
 chế tiếng ồn xung quanh nhà ở.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có biểu hiện tích cực, sáng tạo trong các 
 hoạt động thu thậpthông tin, so sánh các bộ phận chính và cách làm phát ra âm 
 thanh. Đề xuất được những cách làm hạn chế ô nhiễm tiếng ồn xung quanh nhà ở.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có biểu hiện tích cực, sôi nổi và nhiệt tình trong các 
 hoạt động nhóm để khám phá được lợi ích của âm thanh, nêu được sự hiểu biết về 
 nhạc cụ và biết được những nguyên nhân tác hại của tiếng ồn.
1.3 Phẩm chất
- Trách nhiệm: Có ý thức giữ trật tự và tuyên truyền phòng chống ô nhiễm tiếng ồn.
- Chăm chỉ: Tự giác tìm hiểu bài âm thanh trong cuộc sống. Có tinh thần chăm chỉ, 
 tích cực đóng góp trong các hoạt động cá nhân, nhóm để nêu được lợi ích của âm 
 thanh, các nguyên nhân, tác hại của tiếng ồn. Trình bày được một số biện pháp, 
 cách làm hạn chế tiếng ồn.
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC - Video, tranh ảnh về âm thanh, tác hại của âm thanh. Một số nhạc cụ (kèn, sáo, đàn 
 Xylophone, trống lắc tay, phiếu bài tập.
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
 TIẾT 1
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
*Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, hứng thú trước giờ học.
* Cách tiến hành
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “TIẾNG GÌ - HS chú ý lắng nghe
THẾ NHỈ?”
- Luật chơi: GV chia lớp thành 2 đội chơi. GV mở - HS chú ý lắng nghe và tham gia hăng 
âm thanh. Nhiệm vụ của cả hai đội là trong vòng 2 hái, các bạn trong nhóm cổ vũ.
phút, lần lượt giơ tay trả lời, đoán xem đó là âm 
thanh gì (tiếng còi, tiếng chim, tiếng xe cứu 
hỏa,...). Sau khi trò chơi kết thúc đội nào có nhiều 
đáp án đúng hơn sẽ giành chiến thắng và được 1 
phần thưởng từ giáo viên.
- GV nhận xét, tuyên dương - HS lắng nghe
- GV: “Các em có nhận ra những âm thanh trong - HS: “Dạ có ạ”
 trò chơi vừa rồi, rất quên thuộc với chúng ta 
 không?”
- GV nhận xét, dẫn vào bài: Trong cuộc sống - HS lắng nghe và đọc tựa bài
hàng ngày của chúng ta luôn xuất hiện rất nhiều 
loại âm thanh khác nhau. Và mỗi âm thanh đều có 
một lợi ích. Vậy để khám phá xem lợi ích của âm 
thanh là gì? Chúng cần thiết như thế nào tới đời 
sống hàng ngày của chúng thì hôm nay chúng ta cùng đi tìm hiểu “Bài 10. Âm thanh trong cuộc 
sống (tiết 1)”
 B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
*Mục tiêu:
- Trình bày được lợi ích của âm thanh trong cuộc sống.
- Thu thập, so sánh và trình bày được ở mức độ đơn giản thông tin về một số nhạc cụ thường 
 gặp (một số bộ phận chính, cách làm phát ra âm thanh).
* Hoạt động 1: Tìm hiểu lợi ích của âm thanh
* Cách tiến hành:
- GV cho HS quan sát, mô tả và nêu được các âm - HS quan sát tranh, mô tả tranh và nêu 
thanh trong từng tranh âm thanh trong tranh là gì.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 6 (6 bạn 1 nhóm). - HS thảo luận nhóm 6, làm bài vào 
Em hãy hoàn thành phiếu bài tập sau để tìm ra lợi phiếu bài tập
ích của âm thanh (GV có làm mẫu ví dụ 1 hình), 
thời gian hoạt động 4 phút.
- Sau khi thời gian thảo luận kết thúc. GV mời đại 
diện 2 nhóm dán phiếu bài tập và trình bày.
 - Đại diện 2 nhóm trình bày - GV mời các nhóm nhận xét
- GV nhận xét và mời 1 HS nhắc lại lợi ích của âm 
thanh
+ GV: “Ngoài những âm thanh chúng ta vừa tìm 
hiểu trong bài. Các em hãy kể thêm những âm 
 - Các nhóm nhận xét
thanh khác và lợi ích của chúng mà em biết ?”
 - HS lắng nghe và nhắc lại
 - HS kể thêm: tiếng chuông báo thức giúp 
 em dậy đúng giờ. Tiếng gà gáy giúp báo 
- GV nhận xét
 hiệu trời sáng, tiếng sấm báo hiệu trời sắp 
- GV: “Ngoài những lợi ích mà chúng ta vừa
 mưa, tiếng còi xe cảnh sát báo hiệu xe 
được học thì âm thanh còn là một công cụ tuyệt vời 
 cảnh sát đang đi tới cần tránh đường,...
hỗ trợ cho những người không may mắn bị khiếm 
 - HS lắng nghe
thính. Đó là máy trợ thính (GV cho hs xxem chiếc 
 - HS lắng nghe
máy trợ thính). Chiếc máy này có công dụng hỗ trợ 
âm thanh cho những người bị suy giảm một phần 
hoặc mất hoàn toàn khả năng nghe.”
- GV: “Chúng ta vừa tìm hiểu và khám phá
được rất nhiều lợi ích từ âm thanh. Vậy các em hãy 
thử tưởng tượng xem, điều gì sẽ xảy ra nếu như 
không có âm thanh?
- GV đặt câu hỏi kết luận:
 - HS: Không nghe được nhau trò chuyện, 
- GV: “Sẽ gặp rất nhiều khó khăn và bất lợi nếu 
 không cảm nhận được nhạc cụ, không 
như không có âm thanh trong cuộc sống của chúng 
 nghe được thông báo, tín hiệu,...
ta. Vậy theo các em, âm thanh cần thiết và quan 
trọng đến cuộc sống của chúng ta như thế nào?”
 - HS trả lời rút ra kết luận:
* Kết luận:
 + Nhờ có âm thanh, con người có thể giao - Âm thanh rất cần thiết cho cuộc sống con người. tiếp, trao đổi, nói chuyện, học tập, thưởng 
Nhờ có âm thanh, con người có thể giao tiếp, trao thức âm nhạc, báo hiệu,...
đổi, nói chuyện, học tập, thưởng thức âm nhạc, báo 
hiệu,...
- GV: “Ở HĐ1 chúng ta đã được biết âm thanh có 
lợi ích giúp ta cảm nhận được âm thanh của các loại - HS suy nghĩ
nhạc cụ rồi phải không nào. Cô có một câu hỏi cho 
cả lớp – Âm thanh được phát ra từ bộ phận nào, 
của các loại nhạc cụ?”
- GV: “Vậy thì để trả lời được câu hỏi này thì ngay - HS lắng nghe
bây giờ chúng ta se cùng tìm hiểu hoạt động 2: Em 
yêu các loại nhạc cụ
* Hoạt động 2: Em yêu các loại nhạc cụ
* Cách tiến hành:
- GV tổ chức cho HS làm việc và ngồi theo nhóm 4 - HS làm việc theo nhóm 
(4 bạn 1 nhóm).
- GV chuẩn bị các loại nhạc cụ (trống lắc tay, đàn - HS quan sát
Xylophone, kèn, sáo,) và cho HS quan sát và biết 
các bộ phận của nhạc cụ.
- GV mời đại diện các nhóm lên bốc thăm loại nhạc - Đại diện nhóm lên bóc thăm và nhận 
cụ và nhận nhạc cụ. nhạc cụ.
- Sau khi các nhóm đã có nhạc cụ, GV giao nhiệm - HS lắng nghe và thực hiện vụ
+ Nhiệm vụ: Trong thời gian 3 phút. Em hãy tìm ra 
một số bộ phận chính và cách làm phát ra âm thanh 
của các loại nhạc cụ vào phiếu bài tập sau.
- Sau khi thời gian kết thúc, GV mời đại diện các 
nhóm lên trình bày kết quả. - Đại diện các nhóm trình bày kết quả và 
 thực hiện cách làm phát ra âm thanh.
- GV mời các nhóm có loại nhạc cụ giống nhau - Các nhóm nhận xét
nhận xét.
- GV nhận xét - HS lắng nghe
- GV đưa ra câu hỏi: - HS trả lời
+ Ngoài các loại nhạc cụ vừa học, em hãy kể thêm - Nhạc cụ: đàn ghitar, đàn tì bà, đàn 
các loại nhạc cụ và cách làm phát ra âm thanh của bầu,...cách làm ra âm thanh: dùng tay 
loại nhạc cụ mà em biết?” khảy dây đàn,...
 - HS bộ phận chính và cách làm phát ra 
+ Các em có nhận xét gì về bộ phận chính và cách âm thanh của trống lục lạc và sáo không 
làm phát ra âm thanh của các loại nhạc cụ chúng ta giống nhau,...
vừa học? - HS lắng nghe
- GV nhận xét - HS quan sát
- GV cho HS quan sát thêm một số nhạc cụ và cách 
làm phát ra âm thanh của nhạc cụ đó. - HS trả lời rút ra kết luận 
- GV cho HS kết luận bằng cách trả lời câu hỏi đầu 
hoạt động. - Âm thanh được phát ra từ bộ phận chính 
+ Âm thanh được phát ra từ bộ phận nào, của các của các loại nhạc cụ như: 
loại nhạc cụ? + Trống gồm: Mặt trống, thân trống
* Kết luận + Sáo gồm: Thân sáo, các lỗ trên sáo
- Âm thanh được phát ra từ bộ phận chính của các + Đàn Xylophone gồm: Các phím đàn loại nhạc cụ như: 
+ Trống gồm: Mặt trống, thân trống
+ Sáo gồm: Thân sáo, các lỗ trên sáo
+ Đàn Xylophone gồm: Các phím đàn
- Cách làm phát ra âm thanh của các loại nhạc
cụ:
+ Trống gồm: Gõ vào trống
+ Sáo gồm: Dùng miệng thổi vào các lỗ trên sáo
+ Đàn Xylophone gồm: Gõ lên các phím đàn - HS lắng nghe
- GV: Sau đây cả lớp chúng ta biết thêm về âm
thanh phát ra của các loại nhạc cụ hay như thế nào 
thì cô mời cả lớp cùng đến hoạt động – Luyện tập 
(Ai nhanh, ai đúng!)
 C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
*Mục tiêu:
- HS thực hành nghe âm thanh và nhận biết được các loại nhạc cụ.
* Hoạt động 3: Ai nhanh, ai đúng!
* Cách tiến hành:
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Ai nhanh, ai - HS chú ý
đúng! hình thức cá nhân.
- Luật chơi: Nghe âm thanh và đoán xem, âm thanh - HS lắng nghe và tham gia
đó thuộc loại nhạc cụ nào. Bạn nào giơ tay nhanh 
nhất sẽ dành được quyền trả lời. Trả lời đúng sẽ 
được phần thưởng.
- GV nhận xét, tuyên dương - HS lắng nghe 
 D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
*Mục tiêu:
- Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung. - Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn để khám phá những âm thanh khác và lợi ích của 
chúng trong cuộc sống.
* Cách tiến hành:
- GV đưa ra câu hỏi củng cố bài học: - HS trả lời:
1/ Qua bài học này, em đã khám phá được những - HS: Biết được những lợi ích của âm 
điều gì? thanh trong cuộc sống, biết được một 
 số bộ phận chính và cách làm phát ra 
 âm thanh của các loại nhạc cụ.
 - HS kể
2/ Em hãy kể tên những lợi ích của âm thanh trong 
cuộc sống? - HS lắng nghe
- GV nhận xét tiết học, tuyên dương, nhắc nhở - HS ghi nhớ nhiệm vụ
- GV giao nhiệm vụ: Về nhà tìm hiểu thêm những 
âm thanh trong cuộc sống và lợi ích của chúng 
(bằng cách hỏi ông bà, cha mẹ hoặc để ý quan sát 
nhiều hơn khi ở nhà, khi ra đường) tiết sau chia sẻ.
 TIẾT 2
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
*Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, hứng thú trước giờ học.
* Cách tiến hành:
- GV cho HS xem đoạn video. Yêu cầu HS chú ý- - HS chú ý xem video
xem bác sĩ Binocs đã gặp vấn đề gì
qMwmrykd0AyUtWaYiP/view?usp=sharing
- Sau khi xem video GV đặt câu hỏi:
+ Bác sĩ Binocs đã gặp vấn đề gì? + Vì sao bác sĩ Binocs bị đau tai? - - Bị đau tai
- GV: “Các em biết đấy, âm thanh có rất - - Vì bạn Kity mở nhạc quá lớn
nhiều lợi ích và rất cần thiết đối với cuộc sống hàng- - HS lắng nghe và đọc tựa bài
ngày của chúng ta. Tuy nhiên, khi chúng ta quá lạm 
dụng âm thanh, sử dụng âm thanh không đúng cách 
thì chúng sẽ trở thành tiếng ồn và gây ra rất nhiều 
tác hại nghiêm trọng cho chúng ta giống như tình 
huống mà bác sĩ Binocs gặp phải đấy các em ạ. Vậy 
những nguyên nào gây ra tiếng ồn, tác hại của 
chúng nghiêm trọng như thế nào và chúng ta cần 
làm gì để ngăn chặn những tiếng ồn đấy thì hôm 
nay cô cùng các em sẽ tiếp tục tìm hiểu – Bài 10: 
Âm thanh trong cuộc sống (tiết 2)”.
 B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
*Mục tiêu:
- Trình bày được nguyên nhân, tác hại của tiếng ồn và một số biện pháp chống ô nhiễm tiếng 
 ồn.
* Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên nhân và tác hại 
của tiếng ồn
* Cách tiến hành:
- GV cho HS quan sát, mô tả, và nêu tiếng ồn trong - HS quan sát, mô tả và nêu tiếng ồn 
từng tranh. trong từng tranh
- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm 6 (6 bạn 1 - HS làm việc theo nhóm 6
 nhóm). + Nhiệm vụ: Em hãy hoàn thành phiếu bài tập sau - HS thực hiện nhiệm vụ
để tìm ra tác hại của tiếng ồn. Thời gian 4 phút.
- Sau khi thời gian kết thúc, GV mời đại diện 2 
 - Đại diện 2 nhóm trình bày
 nhóm lên trình bày.
- GV mời các nhóm nhận xét
 - Các nhóm nhận xét
- GV nhận xét
 - HS lắng nghe
- GV đặt câu hỏi mở rộng:
 - HS trả lời
+ Ngoài những nguyên nhân và tác hại của tiếng ồn 
 + Nguyên nhân: Tiếng nhạc quá lớn, tiếng 
trong các tranh chúng ta vừa tìm hiểu. Em hãy kể 
 còi xe, tiếng nói chuyện đùa giỡn,..
thêm những nguyên nhân gây ra tiếng ồn và tác hại 
 + Tác hại: Đau tai, khó chịu, mất tập 
của chúng?
 trung, mất ngủ,...
 - HS trả lời kết luận:
- GV đưa ra câu hỏi kết luận:
 + Tiếng ồn gây ảnh hưởng xấu đến sức 
+ Chúng ta vừa tìm hiểu tiếng ồn có rất nhiều tác 
 khỏe của con người như: Gây mất tập 
hại. Vậy tiếng ồn ảnh hưởng như thế nào đến sức 
 trung, mất ngủ, suy giảm trí nhớ, đau tai, 
khỏe của con người?
 ảnh hưởng tới giao tiếp, học tập, làm việc, 
* Kết luận:
 đau đầu, suuy nhược thần kinh,..
- Tiếng ồn gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của con 
người như: Gây mất tập trung, mất ngủ, suy giảm trí 
nhớ, đau tai, ảnh hưởng tới giao tiếp, học tập, làm 
việc, đau đầu, suuy nhược thần kinh,..
 - HS lắng nghe
- GV: “Vừa rồi chúng ta đã khám phá được những 
nguyên nhân và tác hại của tiếng ồn. Vậy làm thế 
nào để khắc phục, ngăn chặn những tiếng ồn khó chịu ấy, để mỗi chúng ta có được một không gian 
sống yên tĩnh, học tập và làm việc hiệu quả hơn thì 
cả lớp hãy cùng cô tìm hiểu - Hoạt động 2: Tìm 
hiểu biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn”.
* Hoạt động 2: Tìm hiểu biện pháp chống ô 
nhiễm tiếng ồn
* Cách tiến hành:
- GV cho HS làm việc cá nhân. Quan sát và trả lời - HS quan sát và trả lời câu hỏi
các tranh sau:
- GV đưa ra câu hỏi cho từng hình: - Tranh 11:
+ Trong tranh vẽ gì? + Tranh vẽ 2 bạn đang nói chuyện, 1 bạn 
+ Theo em bức tranh này đã sử dụng biện pháp gì chỉ vào biển báo đi nhẹ nói khẽ.
để chống tiếng ồn? + Sử dụng biển báo để chống tiếng ồn.
 - Tranh 12:
 + Tranh vẽ 2 chú đang dùng máy khoan, 
 bạn nhỏ đang đóng cửa sổ.
 + Dùng biện pháp đóng cửa để ngăn tiếng 
 khoan.
 - Tương tự tranh 13,14
- GV mời HS nhận xét. - HS nhận xét
- GV nhận xét - HS lắng nghe
+ Ngoài những biện pháp chúng ta vừa tìm hiểu. - HS kể thêm
Hãy kể thêm những biện khác chống ô nhiễm tiếng 
ồn mà em biết?
* Kết luận: + Tác động vào nguồn gây ra tiếng ồn bằng các biển 
báo.
+ Ngăn tiếng ồn truyền tới tai bằng cách đóng kín 
cửa phòng. 
+ Làm biển báo cấm rú ga, nẹt pô trên đường phố. 
+ Làm các hàng rào chắn bớt tiếng ồn.
- GV: “Để tìm hiểu xem là khu nhà ở của các - HS lắng nghe
bạn trong lớp chúng ta có bị ô nhiễm tiếng ồn hay 
không và cách xử lí tiếng ổn của các bạn ra sao thì 
chúng ta cùng đến – Hoạt động 3: Phóng viên 
nhí.”
 C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
*Mục tiêu:
- Thực hiện các quy định giữ trật tự nơi công cộng; biết cách phòng chống ô nhiễm tiếng ồn 
 trong cuộc sống. 
* Hoạt động 3: Phóng viên nhí
* Cách tiến hành:
- GV cho HS làm việc cá nhân, hoàn thành phiếu - HS hoàn thành phiếu bài tập
bài tập sau, thời gian 4 phút
- Sau khi thời gian kết thúc. GV nhờ 1 bạn - 1 bạn làm phóng viên, phỏng vấn các 
xung phong làm phóng viên. Nhiệm vụ của bạn bạn trong lớp. Các bạn trong lớp chia 
phóng viên là đi phỏng vấn các bạn trong lớp. sẻ.
- GV nhận xét và đặt câu hỏi: - HS rút ra kết luận
+ Vậy các em đã làm gì để hạn chế tiếng ồn, tránh 
gây ảnh hưởng cho bản thân và những người khác? - GV: “Các em biết không, ngoài những biện pháp 
chống tiếng ồn chúng ta vừa được tìm hiểu và 
những cách hạn chế tiếng ồn các em vừa nêu ra thì - HS lắng nghe
người ta còn xử dụng một cách rất hay đó là trồng 
nhiều cây xanh trên đường phố để góp phần ngăn 
âm thanh truyền xa và làm giảm tiếng ồn đấy các 
em”.
* Kết luận:
- Để hạn chế tiếng ồn, tránh gây ảnh hưởng cho bản 
thân và những người khác em cần: đóng cửa, bịt tai, 
tránh xa những nơi có tiếng ồn,..
 D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
*Mục tiêu:
- Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
- Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn tìm hiểu sưu tầm những biển báo, khẩu hiệu tuyên 
truyền chống ô nhiễm tiếng ồn
* Cách tiến hành:
- GV đưa ra câu hỏi củng cố bài học: - HS trả lời:
1/ Qua bài học này, em đã khám phá được những - HS: Biết được những nguyên nhân dẫn 
điều gì? đến tiếng ồn và tác hại của tiếng ồn 
 đến sức khỏe của con người, biết được 
 những biện pháp chống ô nhiễm tiếng 
 ồn.
2/ Nói chuyện gây mất trật tự trong giờ học sẽ có - Gây mất trật tự trong giờ học là có hại. 
lợi hay có hại? Tác hại của việc đó là gì? Em sẽ làm Tác hại khiến các bạn khác mất tập 
gì để khắc phục điều đó? trung, không nghe được thầy/cô giảng 
 bài. Em sẽ nhắc nhở bạn trật tự để 
 cùng nghe thầy/cô giảng bài.
- GV nhận xét tiết học, tuyên dương, nhắc nhở - HS lắng nghe - GV giao nhiệm vụ: Về nhà sưu tầm những biển - HS ghi nhớ nhiệm vụ
 báo, khẩu hiệu tuyên truyền chống ô nhiễm tiếng 
 ồn. Tiết sau GV cho HS trình bày chia sẻ sản phẩm.
 IV. Điều chỉnh sau tiết dạy
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................