Giáo án Toán + Tiếng Việt 4 - Tuần 10 - Năm học 2021-2022

 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 Thứ hai ngày 22 tháng 11 năm 2021
 TẬP ĐỌC
 VĂN HAY CHỮ TỐT
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức
- Hiểu ND: Ca ngợi tính kiên trì, quyết tâm sửa chữ viết xấu để trở thành người 
viết chữ đẹp của Cao Bá Quát (trả lời được các câu hỏi trong SGK).
2. Kĩ năng
- Biết đọc bài văn với giọng kể chậm rãi; bước đầu biết đọc diễn cảm đoạn văn.
3. Phẩm chất
- GD HS tính kiên trì trong học tập và rèn luyện
4. Góp phần phát triển các năng lực
- NL giao tiếp và hợp tác, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL ngôn ngữ, NL 
thẩm mĩ.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: + Tranh minh hoạ bài tập đọc trang 129/SGK (phóng to) 
 + Một số vở sạch chữ đẹp của HS trong lớp, trường. 
 + Bảng phụ ghi sẵn câu, đoạn cần luyện đọc
- HS: SGK
2. Phương pháp, kĩ thuật
- Phương pháp: Quan sát, hỏi - đáp, đóng vai.
- Kĩ thuật: Làm việc nhóm, chia sẻ
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1. Khởi động: (3p)
 + Hs đọc bài “ Người tìm đường. . . ” - 1 HS đọc
 + Xi- ôn- cốp- xki mơ ước điều gì? + Xi- ôn- cốp- xki mơ ước được bay lên 
 bầu trời. 
 + Nguyên nhân chính giúp Xi- ô- cốp- + Ông có ước mơ chinh phục các vì sao, 
xki thành công là gì? có nghị lực, quyết tâm thực hiện ước 
 mơ. 
- GV dẫn vào bài mới
2. Luyện đọc: (8-10p)
* Mục tiêu: Biết đọc bài văn với giọng kể chậm rãi; bước đầu biết đọc diễn cảm 
đoạn văn.
 1 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
* Cách tiến hành: 
- Gọi 1 HS đọc bài (M3) - 1 HS đọc bài, cả lớp đọc thầm
- GV lưu ý giọng đọc: Toàn bài đọc với - Lớp trưởng điều hành cách chia đoạn
giọng từ tốn. Giọng bà cụ khẩn khoản, 
giọng Cáo Bá Quát vui vẻ, xởi lởi. Đoạn 
đầu đọc chậm. Đoạn cuối bài đọc nhanh 
thể hiện ý chí quyết tâm rèn chữ bằng 
được của Cao Bá Quát. Hai câu cuối 
đọc với cảm hvận ca ngợi sảng khoái. 
- GV chốt vị trí các đoạn - Bài chia làm 3 đoạn.
 + Đoạn 1: Thuở đi học đến xin sẵn 
 lòng. 
 + Đoạn 2: Lá đơn viết đến sau cho đẹp
 + Đoạn 3: Phần còn lại. 
 - Nhóm trưởng điều hành nhóm đọc nối 
 tiếp trong nhóm lần 1 và phát hiện các 
 từ ngữ khó (oan uổng, lĩ lẽ, rõ ràng, 
 luyện viết,...)
 - Luyện đọc từ khó: Đọc mẫu (M4)-> 
- Lưu ý sửa lỗi đọc và ngắt nghỉ cho các Cá nhân (M1)-> Lớp
HS (M1) - Giải nghĩa từ khó: (đọc phần chú giải)
 - HS đọc nối tiếp lần 2 theo điều khiển 
 của nhóm trưởng kết hợp đọc câu dài: 
 Thưở còn đi học, Cao Bá Quát viết chữ 
 rất xấu nên nhiều bài văn dù hay / vẫn bị 
 thầy cho điểm kém.
 - Các nhóm báo cáo kết quả đọc
 - 1 HS đọc cả bài (M4)
3.Tìm hiểu bài: (8-10p)
* Mục tiêu: Hiểu ND bài Ca ngợi tính kiên trì, quyết tâm sửa chữ viết xấu để trở 
thành người viết chữ đẹp của Cao Bá Quát, trả lời được các câu hỏi trong SGK 
* Cách tiến hành: Làm việc cá nhân – Chia sẻ cặp đôi – Chia sẻ trước lớp
- Gọi HS đọc 4 câu hỏi cuối bài. - 1 HS đọc
 - HS tự làm việc nhóm 4 trả lời các câu 
 hỏi
 - TBHT điều hành hoạt động báo cáo:
+ Vì sao thuở đi học Cao Bá Quát + Cao Bá Quát thường bị điểm kém vì 
thường xuyên bị điểm kém? ông viết chữ rất xấu dù bài văn của ông 
 2 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 viết rất hay. 
+ Sự việc gì xảy ra đã làm Cao Bá Quát + Lá đơn của Cao Bá Quát vì chữ viết 
ân hận? quá xấu, quan không đọc được nên quan 
 thét lính đuổi bà cụ về, khiến bà cụ 
 không giải được nỗi oan. 
+ Cao Bá Quát quyết chí luyện viết chữ + Sáng sáng, ông cầm que vạch lên cột 
như thế nào? nhà luyện chữ cho cvận cáp. Mỗi tối, 
 ông viết xong 10 trang vở mới đi ngủ, 
 mượn những quyển sách chữ viết đẹp để 
 làm mẫu, luyện viết liên tục trong mấy 
 năm trời. 
+ Qua việc luyện viết chữ em thấy Cao + Ông là người rất kiên trì, nhẫn nại khi 
Bá Quát là người như thế nào? làm việc. 
+ Theo em nguyên nhân nào khiến ông + Nguyên nhân khiến Cao Bá Quát nổi 
Cao Bá Quát nổi danh là văn hay, chữ danh khắp nước là người văn hay chữ 
tốt? tốt là nhờ ông kiên trì luyện tập suốt 
 mười mấy năm và năng khiếu viết văn từ 
 nhỏ. 
- Nội dung của bài? - Nội dung: Ca ngợi tính kiên trì, 
 quyết tâm sửa chữ viết xấu để trở 
 thành người viết chữ đẹp của Cao Bá 
 Quát. 
 - HS ghi lại nội dung bài vào vở
3. Luyện đọc diễn cảm: (8-10p)
* Mục tiêu: HS biết đọc diến cảm toàn bài, thể hiện giọng đọc phù hợp với nội 
dung bài, phân biệt lời nhân vật
* Cách tiến hành: Hoạt động cá nhân – nhóm - cả lớp
+ Yêu cầu HS nêu giọng đọc toàn bài - 1 HS nêu lại
 - 1 HS đọc toàn bài
 - Nhóm trưởng điều khiển nhóm đọc 
- Yêu cầu đọc phân vai đoạn 1 phân vai
 - Thi đọc phân vai trước lớp
 - Lớp nhận xét, bình chọn.
- GV nhận xét chung
4. Hoạt động vận dụng (1 phút)
- Em học được điều gì từ Cao Bá Quát? - HS liên hệ
- Liên hệ, giáo dục ý chí rèn chữ viết và 
ý chí kiên trì.
 3 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
5. Hoạt động sáng tạo (1 phút) - Sưu tầm và kể các câu chuyện về Cao 
 Bá Quát.
 ĐIỀU CHỈNH- BỔ SUNG
 .....................................................................................................................................
 .....................................................................................................................................
 .....................................................................................................................................
 .....................................................................................................................................
 CHÍNH TẢ
 NGƯỜI TÌM ĐƯỜNG LÊN CÁC VÌ SAO
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức: 
- Nghe -viết đúng bài CT; trình bày đúng hình thức đoạn văn
- Làm đúng BT2a, BT3a phân biệt l/n
2. Kĩ năng:
 - Rèn kĩ năng viết đẹp, viết đúng chính tả.
3. Phẩm chất: 
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác, yêu thích chữ viết
4. Góp phần phát triển năng lực:
- NL tự chủ và tự học, NL sáng tạo, NL ngôn ngữ, NL thẩm mĩ.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
 - GV: Bảng phụ, phiếu học tập.
 - HS: Vở, bút,...
2. Phương pháp, kĩ thuật
- Phương pháp vấn đáp, động não, quan sát, thực hành, đặt và giải quyết vấn đề, 
hoạt động nhóm, trò chơi học tập. 
- Kĩ thuật đặt câu hỏi, động não, tia chớp, chia sẻ nhóm đôi. 
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1. Khởi động: (2p) - TBVN điều hành HS cùng hát kết hợp 
 với vận động tại chỗ
- GV dẫn vào bài mới
2. Khám phá:
 4 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
chuẩn bị viết chính tả: (6p)
* Mục tiêu: HS hiểu được nội dung bài CT, viết được các từ khó, dễ lẫn và các 
hiện tượng chính tả, cách viết đoạn văn.
* Cách tiến hành: 
a. Trao đổi về nội dung đoạn cần viết
- Gọi HS đọc đoạn văn cần viết - 1 HS đọc- HS lớp đọc thầm
+ Đoạn văn viết về ai? + Đoạn văn viết về nhà bác học người 
 Nga Xi-ôn-côp-xki. 
+ Xi-ôn-cốp-xki đã kiên trì theo đuổi + ....đọc không biết bao nhiêu là sách, 
ước mơ như thế nào? hì hục làm thí nghiệm hàng trăm lần, 
 tiết kiệm tiền mua sách và dụng cụ thí 
 nghiệm.
- Hướng dẫn viết từ khó: Gọi HS nêu - HS nêu từ khó viết: Xi-ôn-côp-xki, dại 
từ khó, sau đó GV đọc cho HS luyện dột, cửa sổ, rủi ro, non nớt, thí 
viết. nghiệm, 
 - Viết từ khó vào vở nháp
3. Viết bài chính tả: (15p)
* Mục tiêu: Hs nghe -viết tốt bài chính tả theo hình thức đoạn văn.
* Cách tiến hành:
- GV đọc bài cho HS viết - HS nghe - viết bài vào vở
- GV theo dõi và nhắc nhở, giúp đỡ HS 
viết chưa tốt.
- Nhắc nhở cách cầm bút và tư thế ngồi 
viết.
4. Đánh giá và nhận xét bài: (5p)
* Mục tiêu: Giúp HS tự đánh giá được bài viết của mình và của bạn. Nhận ra các 
lỗi sai và sửa sai
* Cách tiến hành: Cá nhân- Cặp đôi
 - Cho học sinh tự soát lại bài của mình - Học sinh xem lại bài của mình, dùng 
 theo. bút chì gạch chân lỗi viết sai. Sửa lại 
 xuống cuối vở bằng bút mực
 - Trao đổi bài (cặp đôi) để soát hộ nhau
- GV nhận xét, đánh giá 5 - 7 bài
- Nhận xét nhanh về bài viết của HS - Lắng nghe.
5. Thực hành(5p)
* Mục tiêu: Giúp HS phân biệt được ch/tr 
* Cách tiến hành: Cá nhân-Cặp đôi- Chia sẻ trước lớp
Bài 2a: Tìm các từ láy
 5 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
- GV tổ chức trò chơi Tiếp sức giữa các - HS tham gia trò chơi dưới sự điều 
tổ hành của GV
 Đáp án:
 Có hai tiếng đều bắt đầu bằng l: Lỏng 
 lẻo, long lanh, lóng lánh, lung linh, lơ 
 lửng, lấp lửng, lập lờ, lặng lẽ, lững lờ, 
 lấm láp, lọ lem, lộng lẫy, lớn lao, lố 
 lăng, lộ liễu . 
 -Có hai tiếng bắt đầu bằng n: Nóng 
 nảy, nặng nề, não nùng, năng nổ, no nê, 
 non nớt, nõn nà, nông nổi, náo nức, nô 
 nức,
- GV tổng kết trò chơi, tuyên dương HS
Bài 3a - HS làm cá nhân- Chia sẻ nhóm 2- Chia 
 sẻ lớp
 Đáp án:
 a. nản chí
 b. lí tưởng
 c. lạc đường
 - Viết lại 5 lần các từ viết sai trong bài 
6. Hoạt động vận dụng (1p) chính tả
 - Đặt câu với 1 từ láy em tìm được ở bài 
7. Hoạt động sáng tạo (1p) 2a.
 ĐIỀU CHỈNH – BỔ SUNG
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 TOÁN
 CHIA CHO SỐ CÓ MỘT CHỮ SỐ
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức
- Biết cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số.
2. Kĩ năng
 6 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
- Thực hiện được phép chia một số có nhiều chữ số cho số có một chữ số (chia hết, 
chia có dư).
3. Phẩm chất
- HS tích cực, cẩn thận khi làm bài
4. Góp phần phát huy các năng lực
- Năng lực tự học, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL tư duy - lập luận logic.
* BT cần làm: Bài 1 (dòng 1, 2), bài 2
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
 - GV: Bảng phụ 
 -HS: SGK,...
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm
- Kĩ thuật: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, động não, tia chớp, chia sẻ nhóm đôi. 
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS
1. Khởi động (5p) - TBVN điều hành lớp hát, vận động 
 tại chỗ
- Dẫn vào bài mới
2. Hình thành kiến thức mới (15p)
* Mục tiêu: Biết cách chia số có nhiều chữ số cho số có một chữ số
* Cách tiến hành: Cá nhân- Nhóm – Lớp
* Hướng dẫn thực hiện phép chia 
 a. Phép chia 128 472: 6 - HS thực hành chia cá nhân – 
- GV viết lên bảng phép chia, yêu cầu HS Chia sẻ nhóm 2 – Chia sẻ lớp
thực hiện phép chia. chia như SGK. 
 128472 6
 08 21412
 24
 07
 12
 0
+ Vậy chúng ta phải thực hiện phép chia + Chia theo thứ tự từ phải sang 
theo thứ tự nào? trái 
+ Nêu các bước chia - HS nêu
+ Phép chia 128 472: 6 là phép chia hết hay + Phép chia hết
phép chia có dư? 
 7 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 b. Phép chia 230 859: 5 - HS đặt tính và thực hiện phép 
 chia. – Chia sẻ lớp
 230859 5
 30 46171
 08
 35
 09
 4
 Vậy 230 859: 5 = 46 171 (dư 4)
+ Phép chia 230 859: 5 là phép chia hết hay + Là phép chia có số dư là 4. 
phép chia có dư? 
+ Với phép chia có dư chúng ta phải chú ý + Số dư luôn nhỏ hơn số chia. 
điều gì?
- Củng cố cách đặt tính và thực hiện phép 
tính
3. Hoạt động thực hành (18p)
* Mục tiêu: Thực hiện được phép chia một số có nhiều chữ số cho số có một chữ 
số (chia hết, chia có dư).và vận dụng giải các bài toán liên quan
* Cách tiến hành: Cá nhân-Nhóm 2- Lớp
Bài 1(dòng 1, 2) HSNK có thể hoàn - HS làm cá nhân- Chia sẻ nhóm 2- 
thành cả bài. Chia sẻ lớp 
- GV chốt đáp án. Đáp án 
 278157 3 158735 3
 08 92719 08 52911 
 21 27
 05 03
 27 05
 0 2 
 304968 4 
 24 76242 
 09 
 16 
 08 
- Củng cố cách đặt tính và thực hiện 0 
phép chia cho số có 1 chữ số. 
 Lưu ý giúp đỡ hs M1+M2 
 Bài 2: 
 8 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
- Gọi HS đọc đề bài, xác định yếu tố đã - Thực hiện theo YC của GV.
cho, yếu tố cần tìm. Bài giải
- Cho HS làm bài vào vở. Số lít xăng có trong mỗi bể là
- GV nhận xét, đánh giá một số bài. 128610: 6 = 21435 (lít)
- Nhận xét, chữa bài. Đáp số: 21435 lít
Bài 3 (Bài tập chờ dành cho HS hoàn - HS làm bài vào vở Tự học – Chia sẻ 
thành sớm) lớp
 Bài giải
 Ta có: 187 250 : 8 = 23 406 (dư 2)
 Vậy có thể xếp được nhiều nhất vào 23 
 406 hộp và còn thừa 2 cái áo
 Đ/s: 23 406 hộp, thừa 2 cái áo
4. Hoạt động ứng dụng (1p) - Ghi nhớ cách thực hiện chia cho số 
 có 1 chữ số.
5. Hoạt động sáng tạo (1p) - Tìm các bài tập cùng dạng trong sách 
 buổi 2 và giải.
 ĐIỀU CHỈNH – BỔ SUNG
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 Thứ ba ngày 23 tháng 11 năm 2021
 TOÁN
 LUYỆN TẬP 
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức
- Củng cố KT về chia cho số có 1 chữ số, bài toán tìm hai số khi biết tổng và hiệu 
của 2 số đó.
 2. Kĩ năng
- HS thực hiện thành thạo phép chia cho số có 1 chữ số.
- Giải tốt dạng toán tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó.
- Củng cố cách chia 1 tổng cho 1 số.
3. Phẩm chất
 9 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
- Tích cực, tự giác học bài, trình bày bài sạch sẽ, khoa học
4. Góp phần phát triển các kĩ năng
- Năng lực tự học, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL tư duy - lập luận logic.
* BT cần làm: Bài 1, bài 2a, bài 4a
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
 - GV: Phiếu nhóm
 - HS: SGk, bút
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Quan sát, hỏi - đáp, thảo luận nhóm.
- KT: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, động não, tia chớp, chia sẻ nhóm đôi. 
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS
1. HĐ khởi động (3p) - TBHT điều hành lớp hát, vận động tại 
 chỗ
- GV giới thiệu bài mới
2. Hình thành kiến thức (15p)
* Mục tiêu: - HS thực hiện thành thạo phép chia cho số có 1 chữ số.
- Giải tốt dạng toán tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó.
- Củng cố cách chia 1 tổng cho 1 số
* Cách tiến hành: Cá nhân –Lớp
- Bài 1: Đặt tính rồi tính. - Cá nhân- Chia sẻ nhóm 2 – Chia sẻ lớp
- Gọi HS đọc và xác định yêu cầu bài - HS đọc và xác định yêu cầu bài tập. 
tập. Đáp án: 
 67497 7 42789 5
 44 27
 29 9642 28 8557
 17 39
 3 4
 359361 9 238057 8
 89 78
 83 39929 60 29757
 26 45
 81 57
 0 1
- GV chốt đáp án, củng cố cách đặt 
tính và tính
 10 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
+ Các phép chia nào là phép chia hết, +.............số dư bé hơn số chia
các phép chia nào là phép chia có dư? 
Số dư có đặc điểm gì?
 Bài 2a. HSNK có thể hoàn thành cả - Cá nhân – Chia sẻ lớp
bài. 
- GV yêu cầu HS nêu cách tìm số bé + Số bé = (Tổng _ Hiệu): 2
số lớn trong bài toán tìm hai số khi + Số lớn = (Tổng + Hiệu): 2 
biết tổng và hiệu của hai số đó. Đáp án: 
- Nhận xét, đánh giá bài làm trong vở a) Số bé là: (42506- 18472): 2 = 12017
của HS Số lớn là: 12017 + 18472 = 30489
 b) SB: 26 304
 SL: 111 591
Bài 4a. HSNK có thể hoàn thành cả - Làm cá nhân – Chia sẻ nhóm 2 – Lớp
bài. 
- Gọi HS đọc và xác định yêu cầu bài - HS đọc và xác định yêu cầu bài tập. 
tập. Đáp án:
 a)C1: (33164 + 28528): 4 
 = 61692 : 4 
 = 15423 
 C2: 33164: 4+ 28528: 4 
 = 8291 + 7132 
- Củng cố cách chia một tổng cho 1 số = 15423 
Bài 3: (bài tập chờ dành cho HS - HS làm vở Tự học – Chia sẻ lớp
hoàn thành sớm) Bài giải
 3 toa đầu chở số kg hàng là:
 14 580 x 3 = 43 740 (kg)
 6 toa sau chở số kg hàng là:
 13 275 x 6 = 81450 (kg)
 TB mỗi toa chở số kg hàng là:
 (43 740 + 81 450) : (3 + 6) = 20 865 (kg)
 Đ/s: 20 865 kg hàng
4. Hoạt động ứng dụng (1p) - Ghi nhớ các KT trong tiết học
5. Hoạt động sáng tạo (1p) - Tìm các bài tập cùng dạng trong sách 
 Toán buổi 2 và giải.
 ĐIỀU CHỈNH-BỔ SUNG
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 11 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
.....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
 ĐỊA LÍ 
 ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Kiến thức
- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, sông ngòi của đồng bằng Bắc 
Bộ:
 + Đồng bằng Bắc Bộ do phù sa của sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp 
nên; đây là đồng bằng lớn thứ hai nước ta.
 + Đồng bằng Bắc Bộ có dạng hình tam giác, với đỉnh ở Việt Trì, cạnh đáy là 
đường bờ biển.
 + Đồng bằng Bắc Bộ có bề mặt khá bằng phẳng, nhiều sông ngòi, có hệ 
thống đê ngăn lũ.
2. Kĩ năng
- Nhận biết được vị trí của đồng bằng Bắc Bộ trên bản đồ (lược đồ) tự nhiên Việt 
Nam.
- Chỉ một số sông chính trên bản đồ (lược đồ): sông Hồng, sông Thái Bình.
 * HS năng khiếu: Dựa vào ảnh trong SGK, mô tả đồng bằng Bắc Bộ: đồng bằng 
bằng phẳng với nhiều mảnh ruộng, sông uốn khúc, có đê và mương dẫn nước.
3. Phẩm chất
- HS nêu tác dụng của hệ thống đê ở đồng bằng Bắc Bộ và có ý thức bảo vệ tài 
nguyên thiên nhiên. 
 * BVMT: 
- Sự thích nghi và cải tạo môi trường của con người ở miền đồng bằng
 +Đắp đê ven sông, sử dụng nước để tưới tiêu
 +Trồng rau xứ lạnh vào mùa đông ở ĐBBB
 +Cải tạo đất chua mặn ở ĐBBB
 +Thường làm nhà dọc theo các sông ngòi, kênh rạch
 +Trồng phi lao để ngăn gió
 +Trồng lúa, trồng trái cây
 +Đánh bắt nuôi trồng thủy sản
- Một số đặt điểm chính của môi trường và TNTN và khai thác TNTN ở đồng bằng 
(đất phù sa màu mỡ ở ĐBBB và ĐBNB; môi trường tự nhiên của ĐBDHMT: nắng 
nóng, bão lụt gây ra nhiều khó khăn với đời sống và HĐSX)
 12 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 *TKNL: Đồng bằng Bắc Bộ có hệ thống sông ngòi dày đặc, đây là nguồn phù sa 
tạo ra đồng bằng châu thổ, đồng thời là nguồn nước tưới và nguồn năng lượng 
quá giá.
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL tự chủ, NL giải quyết vấn đề, NL ngôn ngữ, NL thẩm mĩ
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: + - Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam.
 - Tranh, ảnh về đồng bằng Bắc Bộ, sông Hồng, đê ven sông (sưu tầm)
- HS: SGK, tranh, ảnh 
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm, thuyết trình
- KT: đặt câu hỏi, trình bày một phút, động não, tia chớp, chia sẻ nhóm 2
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC: 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 1.Khởi động: (5p) - TBVN điêu hành lớp hát, vận động tại 
 chỗ.
 - GV giới thiệu bài mới
 2. Khám phá: (30p)
 * Mục tiêu: - Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, sông ngòi của 
 đồng bằng Bắc Bộ:
 - Nhận biết được vị trí của đồng bằng Bắc Bộ trên bản đồ (lược đồ) 
 tự nhiên Việt Nam.
 * Cách tiến hành: Cá nhân- Nhóm-Lớp
 Hoạt động1. Đồng bằng lớn ở miền Cá nhân- Nhóm 2-Lớp
 Bắc: 
 - GV treo bản đồ Địa lí tự nhiên lên - HS tìm vị trí đồng bằng Bắc Bộ trên 
 bảng và chỉ vị trí của đồng bằng Bắc lược đồ. 
 Bộ. 
 + Đồng bằng BB có dạng hình gì? + Đồng bằng Bắc Bộ có dạng hình tam 
 giác với đỉnh ở Việt Trì, cạnh đáy là 
 đường bờ biển 
 - GV cho HS dựa vào ảnh đồng bằng - Nhóm 2 – Chia sẻ lớp
 Bắc Bộ, kênh chữ trong SGK, trả lời 
 các câu hỏi sau: 
 + Đồng bằng Bắc Bộ do sông nào bồi + Sông Hồng và sông Thái Bình. 
 đắp nên?
 + Đồng bằng có diện tích lớn thứ mấy + Diện tích lớn thứ hai. (rộng khoảng 
 13 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 trong các đồng bằng của nước ta? 15000 km2)
 + Địa hình (bề mặt) của đồng bằng có + Địa hình khá bằng phẳng và mở rộng 
 đặc điểm gì? ra biển. 
 - GV hướng dẫn HS quan sát hình 2 để 
 nhận biết đồng bằng có địa hình thấp, 
 bằng phảng, sông chảy ở giữa đồng - HS quan sát hình 2. 
 bằng thường uốn lượn quanh co. 
 Những nới có màu sẫm hơn là làng 
 mạc của người dân. 
 Hoạt động 2: Sông ngòi và hệ thống Cá nhân – Nhóm 2- Lớp
 đê ngăn lũ: 
 - GV yêu cầu HS (quan sát hình 1 ), - HS quan sát và lên chỉ vào bản đồ. 
 sau đó lên bảng chỉ trên bản đồ sông 
 Hồng và sông Thái Bình. 
 - GV cho HS liên hệ thực tiễn theo gợi + Vì có nhiều phù sa nên quanh năm 
 ý: Tại sao sông có tên gọi là sông sông có màu đỏ. 
 Hồng? - HS lắng nghe. 
 - GV chỉ trên bản đồ Việt Nam sông 
 Hồng và sông Thái Bình, đồng thời 
 mô tả sơ lược về sông Hồng: Đây là 
 con sông lớn nhất ở miền Bắc, bắt 
 nguồn từ Trung Quốc, đoạn sông 
 chảy qua đồng bằng Bắc Bộ chia 
 thành nhiều nhánh đổ ra biển bằng - Quan sát, lắng nghe
 nhiều cửa, có nhánh đổ ra sông Thái 
 Bình như sông Đuống, sông Luộc: vì 
 có nhiều phù sa nên sông quanh năm 
 có màu đỏ, do đó sông có tên là sông 
 Hồng. Sông Thái Bình do ba sông: 
 sông Thương, sông Cầu, sông Lục 
 Nam hợp thành. Đoạn cuối sông 
 cũng chia thành nhiều nhánh và đổ 
 ra biển bằng nhiều cửa. 
 + Khi mưa nhiều, nước sông, ngòi, hồ, + Dâng cao thường gây ngập lụt ở 
 ao như thế nào? đồng bằng. 
 + Mùa mưa ở đồng bằng Bắc Bộ + Mùa hạ. 
 trùng với mùa nào trong năm?
 + Vào mùa mưa, nước các sông ở đây + Nước các sông dâng cao gây lũ lụt. 
 14 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 như thế nào?
 - GV nói về hiện tượng lũ lụt ở đồng 
 bằng Bắc Bộ khi chưa có đê, khi đê 
 vỡ (nước các sông lên rất nhanh, 
 cuồn cuộn tràn về làm ngập lụt cả - Lắng nghe, liên hệ 
 đồng ruộng, cuốn trôi nhà cửa, phá 
 hoại mùa màng, gây thiệt hại cho 
 tính mạng và tài sản của người dân 
 )
 3. thực hành:
 Hoạt động 3: Nhóm: Nhóm 2- Lớp
 - Cho HS dựa vào kênh chữ trong SGK 
 và vốn hiểu biết của mình để thảo luận 
 theo gợi ý: 
 + Người dân ở đồng bằng Bắc Bộ đắp + Ngăn lũ lụt. 
 đê ven sông để làm gì?
 + Hệ thống đê ở đồng bằng Bắc Bộ có + Hệ thống đê ở đồng bằng sông Hồng 
 đặc điểm gì? ngày càng được đắp cao hơn, 
 + Ngoài việc đắp đê, người dân còn + Tưới tiêu cho đồng ruộng. 
 làm gì để sử dụng nước các sông cho 
 sản xuất?
 - GV nói thêm về tác dụng của hệ 
 thống đê, ảnh hưởng của hệ thống đê 
 đối với việc bồi đắp đồng bằng. Sự cần 
 thiết phải bảo vệ đê ven sông ở đồng 
 bằng Bắc Bộ. - HS đọc bài học. 
 3. Hoạt động vận dụng (2p)
 - GV yêu cầu HS lên chỉ đồng bằng và 
 mô tả về đồng bằng sông Hồng, về 
 sông ngòi và hệ thống đê ven sông 
 hoặc nối các mũi tên vào sơ đồ nói về 
 quan hệ giữa khí hậu, sông ngòi và 
 hoạt động cải tạo tự nhiên của người 
 dân đồng bằng Bắc Bộ 
 Vídụ: Mùa hạ mưa nhiều nước sông 
 dâng lên nhanh gây lũ lụt đắp đê 
 ngăn lũ. 
 GD BVMT & TKNL: Đồng bằng Bắc +Đắp đê ven sông, sử dụng nước để 
 15 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 Bộ có hệ thống sông ngòi dày đặc, đây tưới tiêu
 là nguồn phù sa tạo ra đồng bằng châu +Trồng rau xứ lạnh vào mùa đông ở 
 thổ, đồng thời là nguồn nước tưới và ĐBBB
 nguồn năng lượng quá giá. Chúng ta +Cải tạo đất chua mặn ở ĐBBB
 cần làm gì để bảo vệ môi trường, tiết +Thường làm nhà dọc theo các sông 
 kiệm năng lượng? ngòi, kênh rạch
 +Trồng phi lao để ngăn gió
 +Trồng lúa, trồng trái cây
 +Đánh bắt nuôi trồng thủy sản
 4. Hoạt động sáng tạo (1p) - Sưu tầm, trưng bày tranh ảnh về đồng 
 bằng BB
 ĐIỀU CHỈNH-BỔ SUNG
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 ĐỊA LÍ 
 NGƯỜI DÂN Ở ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Kiến thức
- Biết đồng bằng Bắc Bộ là nơi dân cư tập trung đông đúc nhất cả nước, người dân 
sống ở đồng bằng Bắc Bộ chủ yếu là người Kinh.
2. Kĩ năng
- Sử dụng tranh ảnh mô tả nhà ở, trang phục truyền thống của người dân ở đồng 
bằng Bắc Bộ:
 + Nhà ở thường được xây dựng chắc chắn, xung quanh có sân, vườn, ao,...
 + Trang phục truyền thống của nam là quần trắng, áo dài the, đầu đội khăn 
xếp; của nữ là váy đen, áo dài tứ thân bên trong mặc yếm đỏ, lưng thắt khăn lụa 
dài, đầu vấn tóc và chít khăn mỏ quạ.
 * HS năng khiếu: Nêu được mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người qua cách 
dựng nhà của người dân đồng bằng Bắc Bộ: để tránh gió, bão, nhà được dựng vững 
chắc.
3. Phẩm chất
- HS có ý thức giữ gìn truyền thống, bản sắc dân tộc. 
 16 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 * GD SDNLTK &HQ: Những nghề thủ công cổ truyền phát triển mạnh mẽ ở 
đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt là các nghề: đúc đồng, làm đồ gốm, thủ công mĩ 
nghệ... các nghề này sử dụng năng lượng để tạo ra các sản phẩm trên. Vấn đề cần 
quan tâm giáo dục ở đây là ý thức sử dụng năng lượng khi tạo ra các sản phẩm thủ 
công nói trên, đồng thời giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong quá trình sản 
xuất đồ thủ công.
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL tự chủ, NL giải quyết vấn đề, NL ngôn ngữ, NL thẩm mĩ
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: Tranh, ảnh về nhà ở truyền thống và nhà ở hiện nay, cảnh làng quê, trang 
phục, lễ hội của người dân ở ĐB Bắc Bộ 
- HS: SGK, tranh, ảnh 
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm, thuyết trình
- KT: đặt câu hỏi, trình bày một phút, động não, tia chớp, chia sẻ nhóm 2
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC: 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 1.Khởi động: (5p) - TBHT điêu hành lớp trả lời, nhận xét
 + ĐB Bắc Bộ do những sông nào bồi + Do sông Hồng và sông Thái Bình bồi 
 đắp nên. đắp nên. 
 + Trình bày đặc điểm địa hình và sông + Đồng bằng có địa hình thấp, bằng 
 ngòi của ĐB Bắc Bộ? phẳng, sông chảy ở đồng bằng uốn 
 lượn quanh co. 
 - GV giới thiệu bài mới
 2. Bài mới: (30p)
 * Mục tiêu: Biết đồng bằng Bắc Bộ là nơi dân cư tập trung đông đúc nhất cả 
 nước, người dân sống ở đồng bằng Bắc Bộ chủ yếu là người Kinh. Sử dụng tranh 
 ảnh mô tả nhà ở, trang phục truyền thống của người dân ở đồng bằng Bắc Bộ:
 * Cách tiến hành: Cá nhân- Nhóm-Lớp
 Hoạt động: Chủ nhân của đồng Cá nhân - Nhóm 2 - Lớp
 bằng: 
 - GV cho HS dựa vào SGK trả lời các 
 câu hỏi sau: 
 + Đồng bằng Bắc Bộ là nơi đông dân + ĐB Bắc Bộ là nơi dân cư tập trung 
 hay thưa dân? đông đúc nhất nước ta. 
 + Người dân sống ở ĐB Bắc Bộ chủ + Chủ yếu là người Kinh. 
 yếu là dân tộc gì?
 17 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 - GV nhận xét, kết luận. 
 - GV cho các nhóm dựa vào SGK, - HS thảo luận nhóm 2- Chia sẻ lớp
 tranh, ảnh thảo luận theo các câu hỏi 
 sau: 
 + Làng của ngưòi Kinh ở ĐB Bắc Bộ + Làng với nhiều nhà quây quần bên 
 có đặc điểm gì? (nhiều nhà hay ít nhà). nhau. 
 + Nêu các đặc điểm về nhà ở của + Nhà được xây chắc chắn, xung quanh 
 người Kinh? (nhà được làm bằng có sân, vườn, ao. . . . 
 những vật liệu gì? Chắc chắn hay đơn 
 sơ?). Vì sao nhà ở có những đặc điểm 
 đó?
 + Làng Việt cổ có đặc điểm gì? + Làng Việt cổ thường có luỹ tre bao 
 bọc. Mỗi làng thường có. . . 
 + Ngày nay, nhà ở và làng xóm của + Ngày nay, nhà ở và làng của của 
 người dân ĐB Bắc Bộ có thay đổi như người dân Bắc Bộ có nhiều thay đổi. . . 
 thế nào?
 ***GV giúp HS hiểu và nắm được các 
 ý chính về đặc điểm nhà ở và làng xóm 
 của người Kinh ở ĐB Bắc Bộ, một vài 
 nguyên nhân dẫn đến các đặc điểm đó. 
 Ví dụ: Trong một năm, ĐB Bắc Bộ có 
 2 mùa hạ và đông khác nhau, thời kì 
 chuyển tiếp giữa 2 mùa hạ, đông là 
 mùa xuân và thu. Mùa đông thường có 
 gió mùa đông bắc mang theo không 
 khí lạnh từ phương bắc thổi về, trời 
 lạnh và ít nắng ; mùa hạ nóng,có gió 
 mát từ biển thổi vào. Vì vậy, người 
 dân thường làm nhà có cửa chính quay 
 về hướng Nam để tránh gió rét và đón 
 ánh nắng mùa đông, đón gió biển thổi 
 vào mùa hạ. Đây là nơi hay có bão (gió 
 rất mạnh và mưa rất lớn) làm đổ nhà 
 cửa, cây cối nên người dân phải làm 
 nhà kiên cố, có sức chịu đựng được 
 bão 
 HĐ 2: Trang phục và lễ hội Nhóm 4 – Lớp
 - GV cho HS dựa vào hình 2, 3, 4 và 
 18 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
 kênh chữ trong SGK và vốn hiểu biết 
 của mình thảo luận theo gợi ý sau: 
 + Hãy mô tả về trang phục truyền + Nam mặc quần trắng, áo dài the, 
 thống của người Kinh ở ĐB Bắc Bộ. khăn xếp màu đen. Nữ mặc váy đen, áo 
 dài tứ thân bên trong mặc yếm đỏ, lưng 
 thắt ruột tượng (khăn lụa dài) chít khăn 
 mỏ quạ. 
 + Người dân thường tổ chức lễ hội vào + Vào mùa xuân, để cầu cho một năm 
 thời gian nào? Nhằm mục đích gì? mới được mạnh khoẻ, bội thu,. . 
 + Trong lễ hội có những hoạt động gì? + Hoạt động tế lễ,vui chơi, giải trí (đấu 
 cờ người, thi nấu cơm,. . .)
 + Kể tên một số lễ hội nổi tiếng của + Hội Lim, hội Chùa Hương, Hội 
 người dân ĐB Bắc Bộ? Gióng,. . 
 - Nêu bài học - HS nối tiếp đọc ghi nhớ
 3. Hoạt động vận dụng (1p)
 Liên hệ GD SDTKNL: Những nghề 
 thủ công cổ truyền phát triển mạnh mẽ 
 ở đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt là các - HS nêu các biện pháp tiết kiệm năng 
 nghề: đúc đồng, làm đồ gốm, thủ công lượng, BVMT như:
 mĩ nghệ... các nghề này sử dụng năng + Tiết kiệm than, điện... 
 lượng để tạo ra các sản phẩm trên. Vì + Có hệ thống xử lí khói thải...
 vậy cần có ý thức sử dụng năng lượng 
 khi tạo ra các sản phẩm thủ công nói 
 trên, đồng thời bảo vệ môi trường 
 trong quá trình sản xuất đồ thủ công.
 4. Hoạt động sáng tạo (1p) - Sưu tầm và triển lãm các tranh ảnh về 
 người dân ở đồng bằng Bắc Bộ.
 ĐIỀU CHỈNH-BỔ SUNG
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
 ĐỊA LÍ 
 HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT
 CỦA NGƯỜI DÂN Ở ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
 19 Giáo án lớp 4C Năm học 2021 - 2022
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
 1. Kiến thức
- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở đồng bằng Bắc 
Bộ: 
+ Trồng lúa, là vựa lúa lớn thứ hai của cả nước.
+ Trồng nhiều ngô, khoai, cây ăn quả, rau xứ lạnh, nuôi nhiều lợn và gia cầm.
2. Kĩ năng
- Dựa vào bảng số liệu, nhận xét nhiệt độ của Hà Nội: tháng lạnh, tháng 1, 2, 3, 
nhiệt độ dưới 20 độ C, từ đó biết đồng bằng Bắc Bộ có mùa đông lạnh.
- Dựa vào tranh minh hoạ, nêu được thứ tự các công việc cần phải làm trong quá 
trình sản xuất lúa gạo
 * HS năng khiếu: Giải thích vì sao lúa gạo được trồng nhiều ở đồng bằng Bắc Bộ 
(vựa lúa lớn thứ hai của cả nước): đất phù sa màu mỡ, nguồn nước dồi dào, người 
dân có kinh nghiệm trồng lúa.
3. Phẩm chất
- HS có ý thức giữ gìn truyền thống, bản sắc dân tộc. 
 * BVMT: Sự thích nghi và cải tạo môi trường của con người ở miền đồng bằng
 + Đắp đê ven sông, sử dụng nước để tưới tiêu
 + Trồng rau xứ lạnh vào mùa đông ở ĐBBB
 + Cải tạo đất chua mặn ở ĐBBB
 + Thường làm nhà dọc theo các sông ngòi, kênh rạch
 + Trồng phi lao để ngăn gió
 + Trồng lúa, trồng trái cây
 + Đánh bắt nuôi trồng thủy sản
4. Góp phần phát triển các năng lực:
- NL tự chủ, NL giải quyết vấn đề, NL ngôn ngữ, NL thẩm mĩ
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: + Bản đồ nông nghiệp Việt Nam.
 + Tranh, ảnh về trồng trọt, chăn nuôi ở ĐB Bắc Bộ 
- HS: SGK, tranh, ảnh 
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm, thuyết trình
- KT: đặt câu hỏi, trình bày một phút, động não, tia chớp, chia sẻ nhóm 2
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC: 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 1.Khởi động: (5p) - TBHT điêu hành lớp trả lời, nhận xét
 + Hãy kể về nhà ở và làng xóm của + Nhà được xây dụng chắc chắn, xung 
 20